ବରାହ ଅବତାରରେ ପୃଥିବୀକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିଥିଲେ ବିଷ୍ଣୁ: ମହାବିଷୁବ ସଂକ୍ରାନ୍ତିର ପୌରାଣିକ ମହିମା

ଓଡ଼ିଆ ନବବର୍ଷ ବା ମହାବିଷୁବ ସଂକ୍ରାନ୍ତି ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ପର୍ବ। ଏହାକୁ ପଣା ସଂକ୍ରାନ୍ତି ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ। ପ୍ରତି ବର୍ଷ ଅପ୍ରେଲ ୧୪ ତାରିଖ ପାଖରେ ଏହି ପର୍ବ ପାଳନ କରାଯାଏ। ଏହା ଓଡ଼ିଆ ସୌର ପଞ୍ଜିକା ଅନୁଯାୟୀ ବୈଶାଖ ମାସର ପ୍ରଥମ ଦିନ ଏବଂ ମେଷ ସଂକ୍ରାନ୍ତି ଅଟେ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ମେଷ ରାଶିରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ସହ ନୂତନ ବର୍ଷର ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ଏହି ଦିନଠାରୁ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁ ଆରମ୍ଭ ଏବଂ ନୂଆ ପଞ୍ଜିକା ପ୍ରଚଳନ ହୁଏ।

ଏହି ପର୍ବର ସାଂସ୍କୃତିକ ଓ ଧାର୍ମିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଅତ୍ୟଧିକ। ପୁରାଣ ଅନୁଯାୟୀ ଏହା ହନୁମାନଙ୍କର ଜନ୍ମଦିନ ଭାବେ ମଧ୍ୟ ପାଳନ କରାଯାଏ। ଓଡ଼ିଆ ପରିବାରରେ ଏହାକୁ ଧୁମଧାମରେ ପାଳନ କରାଯାଏ। ବେଲ, ଦହି, ଆମ୍ବ, ପାନ, ଗୁଡ଼, କଳା ଲୁଣ ଆଦି ମିଶ୍ରିତ ପଣା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ପରିବାର ଓ ଅତିଥିଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଏ। ଏହା ଗ୍ରୀଷ୍ମର ତାତିରୁ ରକ୍ଷା କରେ ଓ ଶରୀରକୁ ଶୀତଳ ରଖେ। ମନ୍ଦିରରେ ହନୁମାନ ପୂଜା, ମେରୁ ଯାତ୍ରା, ଝାମୁ ଯାତ୍ରା ଆଦି ଉତ୍ସବ ହୁଏ। ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ଦଣ୍ଡ ନାଚ, ଚଡ଼କ ପର୍ବ ଆଦି ମଧ୍ୟ ପାଳନ କରାଯାଏ।

ଏହି ଦିନ ଘର ଆଗରେ ଥିବା ତୁଳସୀ ଚଉରା ଉପରେ ଏକ ଛୋଟ କଳସୀ ବା ଠେକି ବାନ୍ଧି ଦିଆଯାଏ। ଠେକିରେ ପଣା ଭରି ତଳେ ଛିଦ୍ର କରାଯାଏ, ଯାହା ଠାରୁ ପାଣି ଠୋପା ଠୋପା ପଡ଼ି ତୁଳସୀକୁ ସିଞ୍ଚା ଯାଏ। ଏହା ବର୍ଷା ଆଗମନର ପ୍ରତୀକ ଏବଂ ପ୍ରକୃତିର ପ୍ରତି କୃତଜ୍ଞତା ପ୍ରକାଶ କରେ।

ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ବରାହ ଅବତାର:-

ପୁରାଣ ଅନୁସାରେ, ରାକ୍ଷସ ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷ ପୃଥିବୀ (ଭୂଦେବୀ)କୁ ସମୁଦ୍ରର ତଳକୁ ଟାଣି ନେଇଥିଲା ଏବଂ ପୃଥିବୀ ଅନ୍ଧକାରରେ ଡୁବି ଯାଇଥିଲା। ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ଏହାର ଉଦ୍ଧାର ପାଇଁ ଏକ ବିରାଟ ବରାହ (ଶୂକର) ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିଲେ। ସେ ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷକୁ ବଧ କରି ନିଜର ଦାନ୍ତରେ ପୃଥିବୀକୁ ଉଠାଇ ପୁନଃ ତାର ସ୍ଥାନରେ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ। ତେଣୁ କେତେକ ପୁରାଣରେ ଏହି ଦିନକୁ ଜଳ ସଂକ୍ରାନ୍ତି ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ, କାରଣ ପୃଥିବୀ ଜଳରୁ ଉଦ୍ଧାର ହୋଇଥିଲା।

ମହାଭାରତର ଭୀଷ୍ମ ପିତାମହ କାହାଣୀ:-

ମହାଭାରତରେ ଭୀଷ୍ମ ପିତାମହ ଶରଶଯ୍ୟାରେ ପଡ଼ି ଜଳ ମାଗିଲା ବେଳେ ଅର୍ଜୁନ ବାଣ ମାରି ଗଙ୍ଗା ଜଳ ଉଠାଇଥିଲେ — ଏହି କାହାଣୀ ସହ ମଧ୍ୟ ଜଳ ଦାନ ଓ ପଣା ପ୍ରସ୍ତୁତିର ସମ୍ପର୍କ ରହିଛି। ତେଣୁ ବୃନ୍ଦାବତୀ (ତୁଳସୀ) ଉପରେ ଠେକି ବାନ୍ଧି ଜଳ ସିଞ୍ଚନ କରାଯାଏ, ଯାହା ବର୍ଷା ଆଗମନର ପ୍ରତୀକ।