ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ୫୧ ବର୍ଷ

ବିସ୍ତୃତ ତଥ୍ୟ ଜାଣନ୍ତୁ ‘ଦର୍ଶନ ଆଇନାରେ ଇତିହାସର ପୃଷ୍ଠା’ରେ

ଆଜିର ତାରିଖ ୨୫ ଜୁନ୍ ୨୦୨୬

ଭାରତରେ ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତି (୧୯୭୫-୭୭): ୨୦୨୬ ଜୁନ୍ ମସିହାରେ ଜରୁରୀକାଳ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ୫୧ ବର୍ଷ ପୂରିଲା। ଏହା ଭାରତୀୟ ଗଣତନ୍ତ୍ରର ସବୁଠାରୁ ବିବାଦୀୟ ଓ କଳା ଅଧ୍ୟାୟ ଥିଲା।

କିପରି ଥିଲା ଏହାର ଘଟଣାକ୍ରମ:-

– ୧୯୭୧: ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ କଂଗ୍ରେସ ବିପୁଳ ବିଜୟ ଲାଭ କରେ।

– ୧୯୭୩-୭୪: ତୀବ୍ର ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି, ବେକାରୀ, ଦୁର୍ନୀତି ଓ ରେଲ୍ୱେ ଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍। ଜୟପ୍ରକାଶ ନାରାୟଣ (ଜେ.ପି.)ଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ବିହାର ଓ ଗୁଜରାଟରେ ବଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନ।

– ୧୨ ଜୁନ୍ ୧୯୭୫: ଆହ୍ଲାବାଦ୍ ହାଇକୋର୍ଟର ବିଚାରପତି ଜଗମୋହନ ଲାଲ୍ ସିହ୍ନା ରାୟ ଦେଇ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ୧୯୭୧ ନିର୍ବାଚନକୁ ଅବୈଧ ଘୋଷଣା କରନ୍ତି। ତାଙ୍କୁ ୬ ବର୍ଷ ପାଇଁ ନିର୍ବାଚିତ ପଦରୁ ଅଯୋଗ୍ୟ ଘୋଷଣା କରାଯାଏ।

– ୨୫ ଜୁନ୍ ୧୯୭୫: ରାତ୍ରିରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଫଖରୁଦ୍ଦିନ ଅଲି ଅହମ୍ମଦ ଇନ୍ଦିରାଙ୍କ ପରାମର୍ଶରେ ସମ୍ବିଧାନ ଧାରା ୩୫୨ ଅନୁଯାୟୀ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତି ଘୋଷଣା କରନ୍ତି।

– ୨୬ ଜୁନ୍ ୧୯୭୫: ଲକ୍ଷାଧିକ ବିରୋଧୀ ନେତାଙ୍କୁ ଗିରଫ କରାଯାଏ (ଜେ.ପି., ମୋରାରଜୀ ଦେଶାଇ, ଅଟଳ ବିହାରୀ ବାଜପେୟୀ, ଲାଲକୃଷ୍ଣ ଆଡ଼ଭାନୀ, ଜର୍ଜ ଫର୍ଣ୍ଣାଣ୍ଡିଜ୍ ଆଦି)।ଖବରକାଗଜର ପ୍ରାକ୍-ସେନ୍ସରସିପ୍ ଲାଗୁ କରାଗଲା। ଧାରା ୩୫୮ ଓ ୩୫୯ ପ୍ରୟୋଗ କରି ମୌଳିକ ଅଧିକାର (ବାକ୍‌ ସ୍ୱାଧୀନତା, ଗତିବିଧି ସ୍ୱାଧୀନତା ଆଦି) ସ୍ଥଗିତ କରାଯାଏ।

ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତି ବେଳେ ହୋଇଥିବା ଅତ୍ୟାଚାର (୧୯୭୫-୭୬):-

MISA ଓ DIR ଆଇନ୍ ପ୍ରୟୋଗ କରି ବିନା ବିଚାରରେ ଲୋକଙ୍କୁ ଜେଲ୍‌ରେ ରଖାଯାଏ। ସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀଙ୍କୁ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ଅବସର, ପ୍ରେସ୍ ଉପରେ କଠୋର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ, ସମାଚାର ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକୁ ଏକୀକରଣ କରାଗଲା। ସଞ୍ଜୟ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଅନୌପଚାରିକ କ୍ଷମତା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲା।

ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଓ ସମାପ୍ତି (୧୯୭୬-୭୭)

– ଜାନୁଆରୀ ୧୯୭୭: ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ ଆକସ୍ମିକ ଭାବେ ନିର୍ବାଚନ ଘୋଷଣା କରନ୍ତି।

– ୨୧ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୭୭: ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତି ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରାଯାଏ।

– ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୭୭ ନିର୍ବାଚନ: କଂଗ୍ରେସର ପରାଜୟ ହେଲା। ଜନତା ଦଳ ସରକାର ଗଠନ ହେବା ସହ ମୋରାରଜୀ ଦେଶାଇ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହେଲେ।

ଏହା ପରେ ଶାହା କମିଶନ (୧୯୭୭) ଗଠନ ହେଲା। ଯାହା ଜରୁରୀକାଳୀନ ସମୟର ଅତ୍ୟାଚାରର ତଦନ୍ତ ଆରମ୍ଭ କଲା।୪୪ତମ ସମ୍ବିଧାନ ସଂଶୋଧନ (୧୯୭୮) ଅନୁଯାୟୀ, ଭବିଷ୍ୟତରେ ଏପରି ଅପବ୍ୟବହାର ରୋକିବା ପାଇଁ ନିୟମ କଠୋର କରାଗଲା।

ଏହି ଦିବସକୁ ସମ୍ବିଧାନ ହତ୍ୟା ଦିବସ ଭାବେ ମଧ୍ୟ ପାଳନ କରାଯାଏ।

ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଜନ୍ମ ଦିବସ:-

୧. ବିଶ୍ୱନାଥ ପ୍ରତାପ ସିଂହ (ଜନ୍ମ- ୧୯୩୧) ଭାରତର ୭ମ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ (୧୯୮୯–୧୯୯୦)। ମଣ୍ଡଳ କମିଶନ୍ ରିପୋର୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରି ଓବିସି ପାଇଁ ସରକାରୀ ଚାକିରିରେ ରିଜର୍ଭେସନ୍ ଦେବା ପାଇଁ ପରିଚିତ। ଜନତା ଦଳର ନେତା ଥିଲେ ଏବଂ ଭ୍ରଷ୍ଟାଚାର ବିରୋଧୀ ପଦକ୍ଷେପ ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା।

ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ତିରୋଧାନ ଦିବସ:-

୧. ସତ୍ୟେନ୍ଦ୍ରନାଥ ଦତ୍ତ (ମୃତ୍ୟୁ–୧୯୨୨) ବିଖ୍ୟାତ ବଙ୍ଗଳୀ କବି ଓ ଲେଖକ, ଯାହାଙ୍କୁ “ଛନ୍ଦର ଜାଦୁକର” ବୋଲି ଡକାଯାଉଥିଲା। ସେ ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଠାକୁରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ ଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଠାକୁର ତାଙ୍କ ସ୍ମୃତିରେ କବିତା ଲେଖିଥିଲେ।

୨. ମୋହନ ରଣାଡେ (ମୃତ୍ୟୁ–୨୦୧୯) ଗୋଆ ମୁକ୍ତି ଆନ୍ଦୋଳନର ବରିଷ୍ଠ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ। ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ ଶାସନ ବିରୋଧରେ ଲଢ଼ି ୧୪ ବର୍ଷ ଜେଲ୍ ଯାତନା ଭୋଗ କରିଥିଲେ।ପୁନେରେ ୨୫ ଜୁନ୍ ୨୦୧୯ରେ ୯୦ ବର୍ଷ ବୟସରେ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା। ଗୋଆ ଓ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ସରକାର ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ।

ନଜର ପକାନ୍ତୁ ଆଜିର‌ ଦିନରେ ଘଟିଥିବା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଘଟଣାକ୍ରମ ଉପରେ:-

୧୯୩୨ – ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ ଦଳ ଲଣ୍ଡନର ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ଲର୍ଡସ କ୍ରିକେଟ ଗ୍ରାଉଣ୍ଡରେ ଇଂଲଣ୍ଡ ବିପକ୍ଷରେ ମୁକାବିଲା କରି ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଟେଷ୍ଟ ମ୍ୟାଚ୍ ଖେଳିଥିଲା।

୧୯୫୦ – କୋରିଆନ୍ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ: ଯେତେବେଳେ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ଉତ୍ତର କୋରିଆନ୍ ସେନା ୩୮ତମ ସମାନ୍ତରାଳ ଅତିକ୍ରମ କରି ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆ ଆକ୍ରମଣ କଲେ, ସେତେବେଳେ କୋରିଆନ୍ ଯୁଦ୍ଧ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ଯାହା ଫଳରେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଶୀତଳ ଯୁଦ୍ଧ ପ୍ରକ୍ସି ସଂଘର୍ଷ ସୃଷ୍ଟି ହେଲା।

୧୯୬୭ – ବିବିସି “ଆୱାର୍ ୱାର୍ଲ୍ଡ” ପ୍ରସାରଣ କରିଥିଲା, ପ୍ରଥମ ଲାଇଭ୍ ବିଶ୍ୱ ସାଟେଲାଇଟ୍ ଟେଲିଭିଜନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ, ଯାହା ୧୯ଟି ଦେଶର ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଦର୍ଶକଙ୍କ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା ଏବଂ ବିଟଲ୍ସ ସେମାନଙ୍କର ହିଟ୍ ଗୀତ “ଅଲ୍ ୟୁ ନିଡ୍ ଇଜ୍ ଲଭ୍”କୁ ପ୍ରିମିୟର୍ କରିଥିଲା।

୧୯୭୫: ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଫଖରୁଦ୍ଦିନ ଅଲି ଅହମ୍ମଦ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପରାମର୍ଶ କ୍ରମେ ଦେଶବ୍ୟାପୀ ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତି ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ। ଏହି ୨୧ ମାସର ଅବଧି ଭାରତୀୟ ଗଣତନ୍ତ୍ର ପାଇଁ ଏକ ଅନ୍ଧକାର ସମୟ ଭାବରେ ସ୍ମରଣୀୟ। ଯାହା ପ୍ରେସ ସେନ୍ସର, ନାଗରିକ ସ୍ୱାଧୀନତାକୁ ସ୍ଥଗିତ ରଖିବା ଏବଂ ବିରୋଧୀଦଳର ନେତାଙ୍କ ବହୁ ଗିରଫଦାରୀ ହୋଇଥିଲା।

୧୯୮୨ – ଫକଲ୍ୟାଣ୍ଡ ଯୁଦ୍ଧ: ଆର୍ଜେଣ୍ଟିନା ସୈନ୍ୟମାନେ ଫକଲ୍ୟାଣ୍ଡ ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜରେ ବ୍ରିଟିଶ ସୈନ୍ୟଙ୍କ ନିକଟରେ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ କରିଥିଲେ, ଯାହା ଫଳରେ ଦୁଇ ରାଷ୍ଟ୍ର ମଧ୍ୟରେ ୭୪ ଦିନର ଅଘୋଷିତ ଯୁଦ୍ଧର ଅନ୍ତ ଘଟିଥିଲା।

୧୯୮୩ – ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ ଦଳ ଲର୍ଡସରେ ଏକ ଐତିହାସିକ ବିଜୟ ହାସଲ କରି ପ୍ରୁଡେନ୍ସିଆଲ୍ ବିଶ୍ୱକପ୍ ଜିତିଥିଲା।