ହଂସା-୩ ଠାରୁ ତ୍ରିଶୂଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ: ଭାରତୀୟ ପ୍ରଯୁକ୍ତିର ଐତିହାସିକ ଯାତ୍ରା

ଆଜିର ତାରିଖ ୧୧ ମେ ୨୦୨୬

ଜାତୀୟ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ବିଦ୍ୟା ଦିବସ (National Technology Day) ପ୍ରତିବର୍ଷ ୧୧ ମେ’ରେ ପାଳନ କରାଯାଏ। ୧୯୯୮ ମସିହା ମେ’ ୧୧ ତାରିଖରେ ରାଜସ୍ଥାନର ପୋଖରାନରେ ଭାରତ ସଫଳତାର ସହିତ ପରମାଣୁ ପରୀକ୍ଷଣ (Operation Shakti) କରିଥିଲା। ଏହି ଦିନକୁ ସ୍ମରଣୀୟ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରାକ୍ତନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଅଟଳ ବିହାରୀ ବାଜପେୟୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ୧୯୯୯ ମସିହାରୁ ଜାତୀୟ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ବିଦ୍ୟା ଦିବସ ପାଳନ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ଦିନ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ସ୍ୱଦେଶୀ ବିମାନ ହଂସା-୩ ର ପରୀକ୍ଷଣ ଉଡ଼ାଣ ଏବଂ ତ୍ରିଶୂଳ ମିସାଇଲ୍ ପରୀକ୍ଷଣ ମଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲା।

ଏହି ଦିବସର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଦେଶର ବୈଜ୍ଞାନିକ, ଯନ୍ତ୍ରୀ ଓ ଉଦ୍ଭାବକଙ୍କ ଅବଦାନକୁ ସମ୍ମାନିତ କରିବା। ପ୍ରଯୁକ୍ତି ବିଦ୍ୟା ଓ ଉଦ୍ଭାବନ ପ୍ରତି ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିବା। ସ୍ୱଦେଶୀ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ବିକାଶ ଓ ଆତ୍ମନିର୍ଭର ଭାରତ ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା।

୨୦୨୬ ପାଇଁ ଥିମ୍ ହେଉଛି “Responsible Innovation for Inclusive Growth” କିମ୍ବା “YANTRA – Yugantar for Advancing New Technology, Research & Acceleration”।

ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଜନ୍ମ ଦିବସ:-

୧. ସାଦତ୍ ହସନ୍ ମଣ୍ଟୋ (ଜନ୍ମ- ୧୯୧୨)ଉର୍ଦୁ ସାହିତ୍ୟର ଅନ୍ୟତମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଛୋଟ ଗଳ୍ପ ଲେଖକ ଏବଂ ନାଟ୍ୟକାର। ଲାହୋର ନିକଟସ୍ଥ ସମ୍ରାଲା (ବର୍ତ୍ତମାନ ପଞ୍ଜାବ, ଭାରତ)ରେ ଜନ୍ମ। ବିଭାଜନ ପରେ ପାକିସ୍ତାନ ଚାଲିଯାଇଥିଲେ।

୨. ଆସଫ୍ ଆଲି (ଜନ୍ମ- ୧୮୮୮)ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ, ବିଶିଷ୍ଟ ଆଇନଜୀବୀ ଏବଂ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ। ସେ ଭଗତ୍ ସିଂହ, ବଟୁକେଶ୍ୱର ଦତ୍ତ ଆଦିଙ୍କ ପକ୍ଷରେ ମାମଲା ଲଢ଼ିଥିଲେ। କଂଗ୍ରେସର ପ୍ରମୁଖ ନେତା, ଭାରତ ଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଯୋଗ ଦେଇ ଜେଲ୍ ଯାଇଥିଲେ। ସ୍ୱାଧୀନ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ରାଷ୍ଟ୍ରଦୂତ ଏବଂ ଓଡ଼ିଶାର ଗଭର୍ଣ୍ଣର ଥିଲେ।

ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ତିରୋଧାନ ଦିବସ:-

୧. କେ. ଆର୍. ଗୌରୀ ଅମ୍ମା (ମୃତ୍ୟୁ–୨୦୨୧) କେରଳର ପ୍ରସିଦ୍ଧ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ନେତ୍ରୀ, ସାମାଜିକ କର୍ମୀ ଏବଂ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ। କେରଳର ପ୍ରଥମ ନିର୍ବାଚିତ ସରକାରର ମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ ଏବଂ ଭୂମି ସୁଧାର ଆଇନ୍ ପ୍ରଣୟନରେ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। କେରଳର ମହିଳା ସଶକ୍ତିକରଣ ଏବଂ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ଆନ୍ଦୋଳନର ପ୍ରତୀକ ଥିଲେ। ତାଙ୍କୁ “ଆଇରନ ଲେଡି” ବୋଲି ଡାକନ୍ତି।

୨. ପଣ୍ଡିତ ସୁଖରାମ (ମୃତ୍ୟୁ–୨୦୨୨) ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶର ପ୍ରସିଦ୍ଧ କଂଗ୍ରେସ ନେତା ଏବଂ ପୂର୍ବତନ କେନ୍ଦ୍ର ମନ୍ତ୍ରୀ। ୧୯୯୦ ଦଶକରେ ଟେଲିକମ୍ ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ ଭାରତର ଟେଲିଫୋନ୍ ବିପ୍ଳବରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।

୩. କୃଷ୍ଣମୋହନ ବାନର୍ଜୀ (ମୃତ୍ୟୁ–୧୮୮୫) ୧୯ଶ ଶତାବ୍ଦୀର ବଙ୍ଗଳାର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବୌଦ୍ଧିକ, ଶିକ୍ଷାବିଦ୍, ଲେଖକ ଏବଂ ସାମାଜିକ ସଂସ୍କାରକ। ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ, ଦର୍ଶନ ଏବଂ ଖ୍ରୀଷ୍ଟଧର୍ମ ମଧ୍ୟରେ ସମନ୍ୱୟ ସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ। ଖ୍ରୀଷ୍ଟଧର୍ମରେ ଧର୍ମାନ୍ତରିତ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ଭାରତୀୟ ଦର୍ଶନର ପ୍ରସାର କରିଥିଲେ। କଲିକତା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ପ୍ରଫେସର ଥିଲେ।

ନଜର ପକାନ୍ତୁ ଆଜିର‌ ଦିନରେ ଘଟିଥିବା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଘଟଣାକ୍ରମ ଉପରେ:-

୧୮୧୨: ୱାଲ୍ଟଜ୍ ନୃତ୍ୟ ଫର୍ମ ପ୍ରଥମେ ଇଂରାଜୀ ବଲରୁମରେ ପ୍ରଚଳିତ ହୋଇଥିଲା।

୧୮୨୦: ଚାର୍ଲ୍ସ ଡାରୱିନଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଯାତ୍ରାରେ ନେଇଯାଇଥିବା ଜାହାଜ, HMS ବିଗଲ୍ ଉଡ଼ାଣ କରାଯାଇଥିଲା।

୧୯୨୮: ଜେନେରାଲ ଇଲେକ୍ଟ୍ରିକ୍ ନ୍ୟୁୟର୍କର ସ୍କେନେକ୍ଟାଡିରେ ପ୍ରଥମ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଟେଲିଭିଜନ ପ୍ରସାରଣ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା।

୧୯୫୧: ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡକ୍ଟର ରାଜେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରସାଦ ଗୁଜରାଟରେ ନବନିର୍ମିତ ସୋମନାଥ ମନ୍ଦିର ଉଦଘାଟନ କରିଥିଲେ।

୧୯୬୦: ମୋସାଦ ଏଜେଣ୍ଟମାନେ ଆର୍ଜେଣ୍ଟିନାର ବ୍ୟୁନୋସ ଆୟର୍ସରେ ନାଜି ଯୁଦ୍ଧ ଅପରାଧୀ ଆଡଲଫ ଆଇଚମ୍ୟାନଙ୍କୁ ଧରିଥିଲେ।

୧୯୬୨: ଡକ୍ଟର ସର୍ବପଲ୍ଲୀ ରାଧାକୃଷ୍ଣନ ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭାବରେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ।

୧୯୯୭: ଡିପ୍ ବ୍ଲୁ, ଏକ ସୁପର କମ୍ପ୍ୟୁଟର, ଏକ କ୍ଲାସିକ୍ ମ୍ୟାଚ୍ ଫର୍ମାଟରେ ଚେସ୍ ଚାମ୍ପିଅନ୍ ଗ୍ୟାରି କାସପାରୋଭଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲା।

୧୯୯୮ (ପୋଖରାଣ-୨): ଭାରତ ଡକ୍ଟର ଏ.ପି.ଜେ. ଅବଦୁଲ କଲାମଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଏକ ଥର୍ମୋନ୍ୟୁକ୍ଲିୟର ଡିଭାଇସ୍ ସମେତ ତିନୋଟି ଭୂତଳ ପରମାଣୁ ପରୀକ୍ଷଣ କରିଥିଲା, ଯାହାର କୋଡ୍-ନାମ ଅପରେସନ୍ ଶକ୍ତି ଥିଲା।

୨୦୦୦: ଭାରତର ଜନସଂଖ୍ୟା ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ ଏକ ବିଲିୟନରେ ପହଞ୍ଚିଲା।