ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ, ୧୦/୧୦: ଭାରତୀୟ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନର (ECI) ଏବଂ ଭୋଟର ତାଲିକାର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଗଭୀର ସଂଶୋଧନ (SIR) ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ସମର୍ଥନ ଜଣାଇଛନ୍ତି ୧୨୪ ଜଣ ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ ଆଇଏଏସ ଓ ଆଇଏଫଏସ ଅଧିକାରୀ। ଦେଶର ନାଗରିକଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏକ ଖୋଲା ଚିଠି ଲେଖି ସେମାନେ ନିର୍ବାଚନରେ ଭୋଟ ହେରଫେର ଅଭିଯୋଗ ଉଠାଉଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ପ୍ରମାଣ ଦେବାକୁ କହିଛନ୍ତି। ଦିଲ୍ଲୀରେ ମୁଖ୍ୟ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନର (CEC) ଜ୍ଞାନେଶ କୁମାରଙ୍କ ବିରୋଧରେ ବିରୋଧୀ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ଆନ୍ଦୋଳନ ଜାରି ରଖିଥିବା ସମୟରେ ଏହି ଚିଠି କରାଯାଇଛି।
ଚିଠିରେ ଅଧିକାରୀମାନେ କହିଛନ୍ତି, ନିର୍ବାଚନରେ ହେରଫେର ହୋଇଥିବା ନେଇ ବିଶ୍ୱସନୀୟ ପ୍ରମାଣ ନଥାଇ ଅଭିଯୋଗ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଦେଶର ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଓ ସାମ୍ବିଧାନିକ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସ କମିପାରେ। ନିର୍ବାଚନରେ ଜିତିଲେ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଠିକ୍ ଏବଂ ହାରିଲେ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ହେରଫେର ହୋଇଛି ବୋଲି କହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ ବୋଲି ସେମାନେ ମତ ଦେଇଛନ୍ତି।
ଅଧିକାରୀମାନେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଏହି ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗ ଅଧୀନରେ ଶାସକ ବିଜେପି ମଧ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟ ନିର୍ବାଚନରେ ପରାଜିତ ହୋଇଛି। ୨୦୨୪ ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ମଧ୍ୟ ଦଳ ନିଜସ୍ୱ ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠତା ହରାଇଥିଲା। ତେଣୁ ନିର୍ବାଚନ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ନେଇ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇବା ପୂର୍ବରୁ ଠୋସ୍ ପ୍ରମାଣ ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଭୋଟର ତାଲିକାର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଗଭୀର ସଂଶୋଧନକୁ ସମର୍ଥନ କରି ଅଧିକାରୀମାନେ କହିଛନ୍ତି, ତାଲିକାରେ ମୃତ ଭୋଟରଙ୍କ ନାମ ଏବଂ ଏକାଧିକ ଥର ଥିବା ନାମ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ସହ ନୂଆ ଯୋଗ୍ୟ ଭୋଟରଙ୍କ ନାମ ସାମିଲ କରିବା ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ। ଚିଠିରେ ବିହାରର ଭୋଟର ତାଲିକାକୁ ନେଇ କୁହାଯାଇଛି ଯେ, ପ୍ରାୟ ୨୨ ଲକ୍ଷ ମୃତ ଭୋଟରଙ୍କ ନାମ ଏବଂ ୭ ଲକ୍ଷ ନକଲି ଏଣ୍ଟ୍ରି ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ପ୍ରାୟ ୨୧.୫ ଲକ୍ଷ ନୂଆ ଭୋଟରଙ୍କ ନାମ ଯୋଡ଼ା ଯାଇଛି।
ଭୋଟର ତାଲିକାକୁ ଠିକ୍ ରଖିବା ନିର୍ବାଚନର ସ୍ୱଚ୍ଛତା ପାଇଁ ଜରୁରୀ। ତେବେ ତାଲିକାର ଖସଡ଼ାରେ କାହାରି ନାମ ନଥିଲେ ତାଙ୍କ ନାମ ସବୁଦିନ ପାଇଁ କଟିଗଲା ବୋଲି ଧରିନେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ନାମ ଯୋଡ଼ିବା କିମ୍ବା ଭୁଲ୍ ସଂଶୋଧନ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଦାବି ଓ ଆପତ୍ତି ପ୍ରକ୍ରିୟା ରହିଛି ବୋଲି ଚିଠିରେ କୁହାଯାଇଛି।
ଭାରତର ନିର୍ବାଚନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପୂର୍ବରୁ ବୁଥ୍ ଦଖଲ, ବାଲଟ୍ ବାକ୍ସରେ ଜାଲିଆତି ଓ ନିର୍ବାଚନୀ ହିଂସା ଭଳି ସମସ୍ୟା ଦେଖିଛି। କିନ୍ତୁ ଏବେ ମତଦାନ କେନ୍ଦ୍ରରେ ରାଜନୈତିକ ଦଳର ପୋଲିଂ ଏଜେଣ୍ଟଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତି, EVM ସିଲ୍ କରିବା, ଷ୍ଟ୍ରଙ୍ଗ୍ରୁମ୍ରେ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ VVPAT ସ୍ଲିପ୍ ଯାଞ୍ଚ ଭଳି ବିଭିନ୍ନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି ବୋଲି ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ ଅଧିକାରୀମାନେ ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି। ୨୦୨୫ ବିହାର ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ପୁନଃମତଦାନ ହୋଇନଥିବା ଏବଂ ୧୯୫୧ ପରଠାରୁ ସର୍ବାଧିକ ମତଦାନ ହୋଇଥିବା କଥା ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି।
ଏହି ଖୋଲା ଚିଠିରେ ପୂର୍ବତନ ବୈଦେଶିକ ସଚିବ କନୱଲ ସିବଲଙ୍କ ସମେତ ଅନେକ ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀ ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଛନ୍ତି।
ଅନ୍ୟପଟେ, ବିରୋଧୀ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ଭୋଟର ତାଲିକାରେ ଅନିୟମିତତା ଏବଂ ଭୋଟ ଚୋରି ଅଭିଯୋଗ ଉଠାଇ CEC ଜ୍ଞାନେଶ କୁମାରଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଆନ୍ଦୋଳନ କରୁଛନ୍ତି।