ସମଗ୍ର ଦେଶରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିତ୍ତିଭୂମିର ସୁରକ୍ଷା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ CISF ଦ୍ୱାରା ଏକ ଐତିହାସିକ କାର୍ଯ୍ୟଗତ ପୁନର୍ଗଠନ

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ, ୧୭/୧୦: କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଶିଳ୍ପ ସୁରକ୍ଷା ବଳ (CISF) ନିଜ ସୁରକ୍ଷା ଅଧୀନରେ ଥିବା ବିଭିନ୍ନ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଏବଂ ରଣନୀତିକ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକରେ ସୁରକ୍ଷା ପରିଚାଳନାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ପାଇଁ ନିଜର ପ୍ରଶାସନିକ ଓ କାର୍ଯ୍ୟଗତ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଢାଞ୍ଚାରେ ଏକ ବ୍ୟାପକ ପୁନର୍ଗଠନ କରୁଛି। ଗୃହ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର (MHA) ଅନୁମୋଦନ କ୍ରମେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଏହି ସଂଶୋଧିତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ୧ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୬ ଠାରୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେବ।

ଏହି ପୁନର୍ଗଠନର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ବଳର ତଦାରଖ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ବିଭିନ୍ନ କ୍ଷେତ୍ରର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସୁରକ୍ଷା ଆବଶ୍ୟକତା ସହିତ ଅଧିକ ଘନିଷ୍ଠ ଭାବେ ଯୋଡ଼ିବା। ଏହି କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍, କୋଇଲା, ଇସ୍ପାତ, ପେଟ୍ରୋଲିୟମ ଓ ପ୍ରାକୃତିକ ଗ୍ୟାସ୍, ବନ୍ଦର, ସରକାରୀ କୋଠା, ସଂଗ୍ରହାଳୟ, ସ୍ମାରକୀ ଏବଂ ବୃହତ ପରିବହନ ବ୍ୟବସ୍ଥା (mass rapid transit systems) ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି କାର୍ଯ୍ୟଗତ ତଦାରଖରେ ଉନ୍ନତି ଆଣିବା, କ୍ଷେତ୍ର-ଭିତ୍ତିକ ବିଶେଷଜ୍ଞତାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା, ସୁରକ୍ଷା କାର୍ଯ୍ୟପ୍ରଣାଳୀରେ ସମାନତା ଆଣିବା ଏବଂ ସମ୍ପୃକ୍ତ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ, ବିଭାଗ ଓ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକର ପରିଚାଳନା କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ସହ ସମନ୍ୱୟକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା।

ଭୌଗୋଳିକ ତଦାରଖରୁ କାର୍ଯ୍ୟଗତ ବିଶେଷଜ୍ଞତା ଆଡ଼କୁ

CISF ବିମାନବନ୍ଦର, ସମୁଦ୍ର ବନ୍ଦର, ପରମାଣୁ ଶକ୍ତି ଓ ମହାକାଶ କେନ୍ଦ୍ର, ବିଦ୍ୟୁତ୍ କେନ୍ଦ୍ର, ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଗ୍ରୀଡ୍, ଇସ୍ପାତ କାରଖାନା, କୋଇଲା ଖଣି, ପେଟ୍ରୋଲିୟମ ଓ ପ୍ରାକୃତିକ ଗ୍ୟାସ୍ ସୁବିଧା କେନ୍ଦ୍ର, ମୁଦ୍ରା ଛାପାଖାନା, ସରକାରୀ କୋଠା, ଐତିହାସିକ ସ୍ମାରକୀ ଏବଂ ବୃହତ ପରିବହନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସମେତ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଏହି ଅନୁଭୂତିକୁ ଆଧାର କରି, CISF ଅନ୍ୟ ଆଞ୍ଚଳିକ କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡ଼ିକର (territorial sectors) ତଦାରଖ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ସମୀକ୍ଷା କରିଛି। ତଦାରଖକାରୀ ଗୋଷ୍ଠୀ, ବାହିନୀ ମୁଖ୍ୟାଳୟର ବିଭିନ୍ନ ଶାଖା ଏବଂ ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କ ସହ ବିସ୍ତୃତ ଆଲୋଚନା ପରେ ଏବଂ ଗୃହ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ଅନୁମୋଦନ କ୍ରମେ, ଏହି କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡ଼ିକର କାର୍ଯ୍ୟଗତ ପୁନର୍ବିନ୍ୟାସ (functional realignment) କରାଯାଇଛି।

ସଂଶୋଧିତ କାର୍ଯ୍ୟଗତ କ୍ଷେତ୍ର (Revised Functional Sectors)

ଏହି ନୂତନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଧୀନରେ, ବିଦ୍ୟମାନ ଆଞ୍ଚଳିକ କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ କାର୍ଯ୍ୟଗତ ଭିତ୍ତିରେ ପୁନର୍ବିନ୍ୟାସ କରାଯାଇଛି: ‘ନ୍ୟାସନାଲ୍ କ୍ୟାପିଟାଲ୍ ରିଜିଅନ୍ ସେକ୍ଟର’ (National Capital Region Sector) କୁ ପୁନର୍ଗଠନ କରାଯାଇ ‘ଗଭର୍ଣ୍ଣମେଣ୍ଟ ବିଲ୍ଡିଂ, ମ୍ୟୁଜିୟମ୍ସ ଆଣ୍ଡ ମନୁମେଣ୍ଟସ୍ ଆଣ୍ଡ ମାସ୍ ରାପିଡ୍ ଟ୍ରାଞ୍ଜିଟ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ (GBMM & MRTS) ସେକ୍ଟର, ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ’ ଭାବରେ ନାମିତ କରାଯାଇଛି।

‘ନର୍ଥ ସେକ୍ଟର’ (ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ) ଏବଂ ‘ନର୍ଥ ଇଷ୍ଟର୍ଣ୍ଣ ସେକ୍ଟର-II’ (କୋଲକାତା) କୁ ଯଥାକ୍ରମେ ‘ପାୱାର-I ସେକ୍ଟର’ (Power-I Sector) ଏବଂ ‘ପାୱାର-II ସେକ୍ଟର’ (Power-II Sector) ଭାବରେ ପୁନର୍ଗଠିତ କରାଯାଇଛି।

‘ଇଷ୍ଟର୍ଣ୍ଣ ସେକ୍ଟର’ (ରାଞ୍ଚି) କୁ ‘କୋଲ୍ ସେକ୍ଟର’ (Coal Sector) ରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇଛି, ଯେତେବେଳେ କି ‘ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ୍ ସେକ୍ଟର’ (ଭିଲାଇ) ବର୍ତ୍ତମାନ ‘ଷ୍ଟିଲ୍ ସେକ୍ଟର’ (Steel Sector) ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବ।

‘ନର୍ଥ ଇଷ୍ଟର୍ଣ୍ଣ ସେକ୍ଟର’ (ଗୁଆହାଟୀ) କୁ ‘ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍ ଆଣ୍ଡ ନ୍ୟାଚୁରାଲ୍ ଗ୍ୟାସ୍ ସେକ୍ଟର’ (Petroleum & Natural Gas Sector) ରେ ରୂପାନ୍ତରିତ କରାଯାଇଛି।

ଭାରତର ସାମୁଦ୍ରିକ ବାଣିଜ୍ୟ ଭିତ୍ତିଭୂମିକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ପାଇଁ, ‘ୱେଷ୍ଟର୍ଣ୍ଣ ସେକ୍ଟର’ (ମୁମ୍ବାଇ) ଏବଂ ‘ସାଉଥ୍ ସେକ୍ଟର’ (ଚେନ୍ନାଇ) କୁ ଯଥାକ୍ରମେ ‘ୱେଷ୍ଟ କୋଷ୍ଟ ପୋର୍ଟ ସେକ୍ଟର’ (West Coast Port Sector) ଏବଂ ‘ଇଷ୍ଟ କୋଷ୍ଟ ପୋର୍ଟ ସେକ୍ଟର’ (East Coast Port Sector) ରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇଛି।

ସୁରକ୍ଷା ପରିଚାଳନାରେ ପ୍ରଯୁକ୍ତିର ବର୍ଦ୍ଧିତ ଗୁରୁତ୍ୱକୁ ସ୍ୱୀକାର କରି, CISF ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ତାଲିମ ଏବଂ ପ୍ରମୁଖ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ସହଯୋଗ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହାର ସାଇବର-ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ଡ୍ରୋନ୍ ଏବଂ ଡ୍ରୋନ୍ ପ୍ରତିରୋଧୀ କ୍ଷମତାକୁ ମଧ୍ୟ ସୁଦୃଢ଼ କରୁଛି। ଏହି ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକ ସାଇବର ଆକ୍ରମଣ, ଡିଜିଟାଲ୍ ବିପଦ ଏବଂ ପ୍ରତିକୂଳ ମାନବହୀନ ବାୟୁ ପ୍ରଣାଳୀ ବିରୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରସ୍ତୁତିକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ପାଇଁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖାଯାଇଛି ଯାହା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକୁ ବିପଦରେ ପକାଇପାରେ।

ଦେଶ ପାଇଁ, ଏହି ପୁନର୍ଗଠନ ନିଶ୍ଚିତ କରେ ଯେ ଭାରତର ରଣନୈତିକ ଏବଂ ଅର୍ଥନୈତିକ ସମ୍ପତ୍ତିଗୁଡ଼ିକୁ ଏକ ଉଚ୍ଚ ବିଶେଷଜ୍ଞ, କ୍ଷେତ୍ର-ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସୁରକ୍ଷା ଉପକରଣ ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ ରଖାଯାଇଛି। ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ କମାଣ୍ଡକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରି, CISF ସୁରକ୍ଷା ଅଭ୍ୟାସରେ ଅଧିକ ସମାନତା ସ୍ଥାପନ କରିବ, କ୍ଲାଏଣ୍ଟ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ସହିତ ନିକଟତର ସମନ୍ୱୟକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବ ଏବଂ ଉଦୀୟମାନ, କ୍ଷେତ୍ର-ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବିପଦକୁ ସକ୍ରିୟ ଭାବରେ ମୁକାବିଲା କରିବ। ଏହି ଆଧୁନିକୀକରଣ ନିଶ୍ଚିତ କରେ ଯେ CISF ଏକ ଗତିଶୀଳ, ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ବାହିନୀ ଭାବରେ ରହିବ, ଭାରତର ଦ୍ରୁତ ଆର୍ଥିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧିର ମୂଳଦୁଆକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରିବ ଏବଂ ଦ୍ରୁତ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ସୁରକ୍ଷା ଦୃଶ୍ୟପଟରେ ଏହାର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିତ୍ତିଭୂମିକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବ।