ଉପନିଷଦ ଜ୍ଞାନାମୃତ – ଚତୁର୍ଥ ଦିବସ

ବୁଦ୍ଧିର ଉର୍ଦ୍ଧ୍ବରେ ଭଗବାନ; ଶରଣାଗତି ହେଉଛି ଏକମାତ୍ର ପଥ

ଉପନିଷଦ ଜ୍ଞାନାମୃତ ପ୍ରବଚନ ଶୃଙ୍ଖଳାର ଚତୁର୍ଥ ଦିନରେ, ଜଗଦ୍‌ଗୁରୁ ସ୍ୱାମୀ ଶ୍ରୀ କୃପାଲୁ ଜୀ ମହାରାଜଙ୍କର ପ୍ରମୁଖ ପ୍ରଚାରିକା ପୂଜନୀୟା ରାସେଶ୍ୱରୀ ଦେବୀ ଜୀ ଗଭୀର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ସତ୍ୟକୁ ଉଦ୍‌ଘାଟନ କରିଥିଲେ—ଭଗବାନଙ୍କୁ ବୁଦ୍ଧି, ତର୍କ କିମ୍ବା କେବଳ ଶାସ୍ତ୍ର ଅଧ୍ୟୟନ ମାଧ୍ୟମରେ ଜଣାଯାଇପାରେ ନାହିଁ; ତାଙ୍କୁ ଜଣିବାର ଏକମାତ୍ର ଉପାୟ ହେଉଛି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶରଣାଗତି ଓ ଦିବ୍ୟ କୃପା।

ବୁଦ୍ଧିଜନିତ ସାଧନାର ସୀମାକୁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରି ସେ କହିଥିଲେ ଯେ, ଭଗବାନ ମାୟାର ନିୟନ୍ତା ହୋଇଥିବାବେଳେ ମଣିଷ ମାୟାର ଅଧୀନରେ ରହେ। ସେ ହେଉଛନ୍ତି ପ୍ରକାଶକ, ଆମେ ହେଉଛୁ ପ୍ରକାଶିତ; ସେ ପ୍ରେରକ, ଆମେ କେବଳ ପ୍ରେରିତ। ଆମର ବୁଦ୍ଧି ଓ ବିଚାର, ସତ୍ତ୍ୱ, ରଜଃ ଓ ତମଃ—ଏଇ ତିନି ଗୁଣର ପ୍ରଭାବରେ ଗଢ଼ିଉଠେ, ଯେଉଁଠାରେ ଭଗବାନ ଏହି ଗୁଣମାନଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ନିର୍ଗୁଣ ସ୍ୱରୂପରେ ବିରାଜମାନ। ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମନ ଗୁଣମୟ ଅବସ୍ଥାରେ ରହିଥାଏ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦିବ୍ୟ ସତ୍ୟର ସଠିକ୍ ଅନୁଭୂତି ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ତେଣୁ କେବଳ ଉପଦେଶ ଶୁଣିବା କିମ୍ବା ଶାସ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନ ସଂଗ୍ରହ କରିବା ମାଧ୍ୟମରେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଅନୁଭବ କରାଯାଇପାରେ ନାହିଁ।

ପ୍ରବଚନରେ ଭଗବାନଙ୍କର ବିରୋଧାଭାସ ପରି ଲାଗୁଥିବା ଦିବ୍ୟ ଗୁଣଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଥିଲା, ଯାହା ତାଙ୍କୁ ବୁଦ୍ଧିର ପହଞ୍ଚରୁ ଅଧିକ ଦୂରରେ ରଖେ। ସେ ସବୁଠୁ ବଡ଼ଠାରୁ ବଡ଼ ଏବଂ ସବୁଠୁ ଛୋଟଠାରୁ ଛୋଟ; ଅଜନ୍ମା ହୋଇ ସୁଦ୍ଧା ଅନେକ ଅବତାର ଧାରଣ କରନ୍ତି; ନିରାକାର ହୋଇ ସୁଦ୍ଧା ଦିବ୍ୟ ସାକାର ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ଭୌତିକ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ଅନନ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟର କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି। ସର୍ବତ୍ର ବ୍ୟାପ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ନିଜ ଦିବ୍ୟ ଧାମରେ ସଦା ବିରାଜମାନ। ସର୍ବଶକ୍ତିମାନ ଓ ସ୍ୱାଧୀନ ହୋଇ ସୁଦ୍ଧା, ଭକ୍ତଙ୍କର ପ୍ରେମରେ ସେ ନିଜକୁ ବାନ୍ଧି ଦେଇଥାନ୍ତି। ସମଦର୍ଶୀ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଅର୍ଜୁନ ପରି ନିଷ୍କାମ ଭକ୍ତମାନେ ତାଙ୍କର ବିଶେଷ ପ୍ରିୟ। ଏହି ସମସ୍ତ ଦିବ୍ୟ ବିଶେଷତା ଭଗବାନଙ୍କୁ ମାନବୀୟ ତର୍କର ସୀମାରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ବରେ ରଖେ।

ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରାଯାଇଥିଲା ଯେ, ଭଗବାନଙ୍କୁ କେବଳ ତାଙ୍କର କୃପା ମାଧ୍ୟମରେ ହିଁ ଜଣାଯାଇପାରେ। ନା ତ ବିଦ୍ୱତ୍ତା, ନା ନିଜ ପ୍ରୟାସ ମାୟାକୁ ଜୟ କରିପାରେ, କାରଣ ମାୟା ନିଜେ ଭଗବାନଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତି। ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶରଣାଗତି କଲେ ଭଗବାନ ମାୟାକୁ ଆଜ୍ଞା ଦେଇ ଜୀବାତ୍ମାକୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତି।

ପ୍ରବଚନର ଉପସଂହାରରେ କୁହାଯାଇଥିଲା ଯେ, ପ୍ରକୃତ ଶରଣାଗତି ଏକ ସତ୍‌ଗୁରୁଙ୍କର ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ବିନା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ଏକ ତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞାନୀ ଗୁରୁଙ୍କର ଶରଣରେ ରହିଲେ ଭକ୍ତି ହୃଦୟକୁ ପବିତ୍ର କରେ, ଦିବ୍ୟ କୃପାକୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରେ ଏବଂ ଶେଷରେ ଭଗବତ୍‌ ସାକ୍ଷାତ୍କାରକୁ ନେଇଯାଏ।

ଏହି ପ୍ରବଚନ ଶୃଙ୍ଖଳା ପ୍ରତିଦିନ ସନ୍ଧ୍ୟା ୬.୩୦ ରୁ ୮.୩୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭୁବନେଶ୍ୱରର ଲକ୍ଷ୍ମୀସାଗର, ମେଳଣ ପଡିଆରେ ଆୟୋଜିତ ହେଉଛି ଏବଂ ୯ ଫେବୃଆରୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିବ।

ଏହି ଅବସରରେ ନିମ୍ନ ଲିଖିତ ଗଣ୍ୟମାନ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ରହି ପ୍ରବଚନ ଶୃଙ୍ଖଳାର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଗଭୀରତା ଓ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ସମୟରେ ତାହାର ପ୍ରାସଙ୍ଗିକତାକୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ।