ଲୋକତନ୍ତ୍ର ବଞ୍ଚାଅ ଏବଂ ଅରାଜକତା ହଟାଅ: ଡଃ ତପନ ଚାନ୍ଦ

‘SIR ପ୍ରକ୍ରିୟା ଏକ ବ୍ୟାପକ ଓ ସୁବ୍ୟବସ୍ଥିତ ବ୍ୟବସ୍ଥା’

ଲୋକତନ୍ତ୍ର ହେଉଛି ମାନବ ସଭ୍ୟତାର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉପଲବ୍ଧି ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ। ଭାରତ ବିଶ୍ୱର ସର୍ବବୃହତ୍ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଦେଶ। ଆମେ ଆମର ଗଣତନ୍ତ୍ର ଓ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ପରମ୍ପରା ପାଇଁ ଗର୍ବିତ । କିନ୍ତୁ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ , ନିକଟ ଅତୀତରେ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଭାବେ ନିର୍ବାଚିତ ସରକାରଗୁଡ଼ିକୁ କ୍ଷମତାଚ୍ୟୁତ କରିବା ପାଇଁ ରାସ୍ତାଘାଟରେ ବିକ୍ଷୋଭ, ଜନସମାଗମ, ଉତ୍ତେଜିତ ଜନତାଙ୍କ ଆନ୍ଦୋଳନ, ହିଂସା, ଅରାଜକତା ଓ ସଂଘର୍ଷ ଭଳି ଘଟଣା ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି। ଏହାର ଉଦାହରଣ ହେଉଛି ନେପାଳ, ବାଂଲାଦେଶ, ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ଆଦି ଦେଶ। ଏପରିକି ଫ୍ରାନ୍ସ ଭଳି ୟୁରୋପୀୟ ଦେଶରେ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ଘଟଣା ଦେଖାଯାଇଛି। ଫକ୍ସ ନ୍ୟୁଜ୍ ଭଳି କେତେକ ଗଣମାଧ୍ୟମ ସଂସ୍ଥା ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ୱେବ୍ ପୋର୍ଟାଲ୍‌ରେ ପ୍ରକାଶିତ ଅନୁସନ୍ଧାନମୂଳକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, କେତେକ ଇସଲାମିକ୍ ଓ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ସଂଗଠନ ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନଗୁଡ଼ିକ ପଛରେ ରହି ସରକାରଗୁଡ଼ିକୁ ଅସ୍ଥିର କରିବାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ରଖିଥିବା ଅଭିଯୋଗ ହୋଇଛି। ଭାରତରେ ହେଉଥିବା ବିକ୍ଷୋଭ ଓ ରାସ୍ତାଘାଟରେ ଜନସମାଗମକୁ ମଧ୍ୟ ଏକ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର ଓ ଯୋଜନାର ଅଂଶ ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଛି।ଭାରତର ସଫଳତା ଓ ଅଗ୍ରଗତିକୁ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରର କେତେକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାଶୀଳ ଶକ୍ତି ସହ୍ୟ କରିପାରୁନାହାନ୍ତି।

ଭାରତର ପ୍ରମୁଖ ଉପଲବ୍ଧି

୨୦୧୪ ପୂର୍ବରୁ ବିଶ୍ୱର ୧୧ତମ ବୃହତ୍ ଅର୍ଥନୀତି ଥିବା ଭାରତ ଆଜି ୪ର୍ଥ ବୃହତ୍ ଅର୍ଥନୀତିରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି।

ବିଶ୍ୱର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକର ଅର୍ଥନୈତିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ୩ରୁ ୪ ପ୍ରତିଶତ ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ଥିବାବେଳେ ଭାରତ ୭ ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ହାର ସହ ବିଶ୍ୱର ଦ୍ରୁତତମ ଅଭିବୃଦ୍ଧିଶୀଳ ପ୍ରମୁଖ ଅର୍ଥନୀତି ଭାବେ ଉଭା ହୋଇଛି।

ଭାରତ ଆଜି ବିଶ୍ୱର ସର୍ବବୃହତ୍ ଡିଜିଟାଲ୍ ବଜାର ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ। ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର ଓ କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତା (AI) କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭାରତ ଏକ ଅଗ୍ରଣୀ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଛି।

ଅପରେସନ୍ ସିନ୍ଦୂରରେ ଭାରତର ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ସଫଳତା। ଆତଙ୍କବାଦ ବିରୋଧରେ ଶୂନ୍ୟ ସହନଶୀଳତା ନୀତି ଏକ ନୂତନ ମାନଦଣ୍ଡ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଛି।

ଭାରତର ବୈଦେଶିକ ମୁଦ୍ରା ଭଣ୍ଡାର ୭୧୭ ବିଲିୟନ୍ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାରର ଉଚ୍ଚ ସ୍ତରରେ ପହଞ୍ଚିଛି।

ମେକ୍ ଇନ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ଅଭିଯାନ ମାଧ୍ୟମରେ ଭାରତ ବିଶ୍ୱର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଉତ୍ପାଦନ କେନ୍ଦ୍ର ଭାବେ ଗଢ଼ିଉଠୁଛି।

ଭାରତ ବିଶ୍ୱର ତୃତୀୟ ବୃହତ୍ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଇକୋସିଷ୍ଟମ୍‌ରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି।

ମୋବାଇଲ୍ ଫୋନ୍ ଆମଦାନୀ କରୁଥିବା ଦେଶରୁ ଭାରତ ଆଜି ମୋବାଇଲ୍ ଫୋନ୍ ରପ୍ତାନିକାରୀ ଦେଶରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି।

ପ୍ରତିରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭାରତ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ସଫଳତା ହାସଲ କରିଛି। ସ୍ୱଦେଶୀ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଉତ୍ପାଦନ ଓ ରପ୍ତାନିରେ ମଧ୍ୟ ଅଗ୍ରଗତି ହୋଇଛି।

କୋଭିଡ୍ ମହାମାରୀର ଅବିଶ୍ୱସନୀୟ ମୁକାବିଲା। ୨୨୦ କୋଟିରୁ ଅଧିକ କୋଭିଡ୍ ଟିକା ଡୋଜ୍ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିବା ଉଲ୍ଲେଖ।

ସେବା, ସୁଶାସନ ଓ ଗରିବ କଲ୍ୟାଣକୁ ସରକାରଙ୍କ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ମୂଳ ଆଧାର କରାଯାଇଛି। ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ମୌଳିକ ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ ଉପରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଗୁରୁତ୍ୱ।

ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଗରିବ କଲ୍ୟାଣ ଯୋଜନା: ୮୪ କୋଟି ହିତାଧିକାରୀଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟଶସ୍ୟ ଯୋଗାଣ।

ଜନଧନ ଯୋଜନା: ୫୫ କୋଟି ବ୍ୟାଙ୍କ ଖାତା ଖୋଲାଯାଇଛି।

ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଆୟୁଷ୍ମାନ ଯୋଜନା: ବିଶ୍ୱର ଅନ୍ୟତମ ବୃହତ୍ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବୀମା ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା।

ସ୍ୱଚ୍ଛ ଭାରତ ମିଶନ୍: ୧୨ କୋଟି ଶୌଚାଳୟ ନିର୍ମାଣ କରି ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଓ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ପ୍ରଦାନ।

ଉଜ୍ଜ୍ୱଳା ଯୋଜନା: ୧୦ କୋଟି ଏଲ୍‌ପିଜି ଗ୍ୟାସ୍ ସଂଯୋଗ ପ୍ରଦାନ।

ଜଳ ଜୀବନ ମିଶନ୍: ୧୦ କୋଟି ପରିବାରକୁ ପାନୀୟ ଜଳ ସଂଯୋଗ।

ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଆବାସ ଯୋଜନା: ୪ କୋଟି ଘର ନିର୍ମାଣ।

ଭାରତର ସଫଳତା ଏବଂ ନିର୍ବାଚନ ପରେ ନିର୍ବାଚନରେ ମୋଦୀ ସରକାରଙ୍କ ବିଜୟ କଂଗ୍ରେସ ଓ ବିରୋଧୀ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଅସହିଷ୍ଣୁତା ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ଇଭିଏମ୍‌ (EVM) ବିରୋଧରେ ବିଭିନ୍ନ ଅଭିଯୋଗ, ଅପପ୍ରଚାର ଓ ଭ୍ରମାତ୍ମକ ସୂଚନା ପ୍ରସାର କରାଯାଇଛି।

ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କ ମନରେ ଏକ ସ୍ୱାଭାବିକ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି – ଯଦି ଇଭିଏମ୍‌ରେ କୌଣସି ହେରଫେର ହେଉଛି, ତେବେ କର୍ଣ୍ଣାଟକ, ତାମିଲନାଡୁ, କେରଳ, ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶ ଓ ତେଲେଙ୍ଗାନାରେ କଂଗ୍ରେସ ଏବଂ ବିରୋଧୀ ଦଳଗୁଡ଼ିକ କିପରି ବିଜୟୀ ହେଉଛନ୍ତି? ଓଡ଼ିଶାର ଉଦାହରଣକୁ ନିଆଯାଉ। ଦୀର୍ଘ ଦୁଇ ଦଶନ୍ଧି ଧରି ରାଜ୍ୟରେ ବିଜେଡି କିପରି ନିର୍ବାଚନୀ ସଫଳତା ହାସଲ କରିଆସୁଥିଲା, ତାହା ମଧ୍ୟ ବିଚାର କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଇଭିଏମ୍‌ ବିରୋଧରେ ଆସିଥିବା ଅଭିଯୋଗଗୁଡ଼ିକର ଯାଞ୍ଚ ହୋଇଛି ଏବଂ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ମଧ୍ୟ ଏହି ଅଭିଯୋଗଗୁଡ଼ିକୁ ଖାରଜ କରିଛନ୍ତି। ଏଥିରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେଉଛି ଯେ, ନିର୍ବାଚନରେ କଂଗ୍ରେସ, ଏହାର ନେତା ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀ ଏବଂ ବିରୋଧୀ ଦଳଗୁଡ଼ିକର ବାରମ୍ବାର ପରାଜୟକୁ ଘୋଡ଼ାଇବା ପାଇଁ ଇଭିଏମ୍‌କୁ ଏକ ବାହାନା ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଛି। ୨୦୨୫ ମସିହାରୁ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗ ଏସ୍‌ଆଇଆର୍‌ (SIR) ମାଧ୍ୟମରେ ଭୋଟର ତାଲିକାର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସଂଶୋଧନ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେବା ପରେ ଏହାକୁ ନେଇ ଆଉ ଏକ ନୂଆ ଅଭିଯୋଗ ଓ ବିବାଦ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି।

SIRର ସାମ୍ବିଧାନିକ ଓ ଆଇନଗତ ଆଧାର

ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର ଧାରା ୩୨୪, ୩୨୫ ଓ ୩୨୬ ରେ ରହିଥିବା ବ୍ୟବସ୍ଥା।

ଲୋକ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ ଆଇନ, ୧୯୫୦ର ଧାରା ୨୧(୩)।

୨୭ ମେ ୨୦୨୬ରେ SIR ସମ୍ପର୍କରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ ଆଦେଶ ଓ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ, ଯେଉଁଥିରେ ଏହାର ସାମ୍ବିଧାନିକ ଓ ଆଇନଗତ ବୈଧତାକୁ ସମର୍ଥନ କରାଯାଇଛି।

ସ୍ୱାଧୀନତା ପରଠାରୁ ଭାରତରେ SIR ଏକ ନୂଆ ପ୍ରକ୍ରିୟା ନୁହେଁ। ୧୯୫୨–୧୯୫୬ ମସିହାରୁ ଏହାର ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଶେଷ ଥର ପାଇଁ ୨୦୦୨–୨୦୦୪ ମସିହାରେ SIR କରାଯାଇଥିଲା। ଜବାହରଲାଲ ନେହରୁ, ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ, ରାଜୀବ ଗାନ୍ଧୀ, ମନମୋହନ ସିଂହ, ଅଟଳ ବିହାରୀ ବାଜପେୟୀଙ୍କ ସରକାର ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ହୋଇଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ ମୋଦୀ ସରକାରଙ୍କ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଏହା କରାଯାଉଛି। SIR କେବଳ ଭାରତରେ ପ୍ରଚଳିତ ଏକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ନୁହେଁ; ଏହା ବିଶ୍ୱସ୍ତରରେ ମଧ୍ୟ ଏକ ସ୍ୱୀକୃତ ପ୍ରକ୍ରିୟା। ଆମେରିକା, ଗ୍ରେଟ୍ ବ୍ରିଟେନ୍, ଜର୍ମାନୀ, ଫ୍ରାନ୍ସ, ସ୍ୱିଡେନ୍, ନେପାଳ, ଭୁଟାନ, ଶ୍ରୀଲଙ୍କା, ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ, ମାଲେସିଆ, କେନିଆ ଆଦି ଅନେକ ଦେଶରେ ମଧ୍ୟ ଭୋଟର ତାଲିକାର ସଂଶୋଧନ ଓ ପୁନଃଯାଞ୍ଚ ପ୍ରକ୍ରିୟା ରହିଛି।

SIR ପ୍ରକ୍ରିୟା ଏକ ବ୍ୟାପକ ଓ ସୁବ୍ୟବସ୍ଥିତ ବ୍ୟବସ୍ଥା , ଭୋଟର ତାଲିକା ସଂଶୋଧନ ପାଇଁ ମୁଖ୍ୟତଃ ଦୁଇଟି ପ୍ରକ୍ରିୟା ରହିଛି।

୧. ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ସଂଶୋଧନ (Summary Revision)

୨. ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସଙ୍ଘନ ସଂଶୋଧନ (Special Intensive Revision – SIR)

ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ସଂଶୋଧନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ନୂଆ ନାମ ଯୋଡ଼ିବା, ନାମ କାଟିବା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସଂଶୋଧନ ପାଇଁ ଆବେଦନ ଆଧାରରେ ସମୟ ସମୟରେ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଏ। କିନ୍ତୁ SIR ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଘରକୁ ଘର ବୁଲି ଭୋଟରଙ୍କ ତଥ୍ୟ ଯାଞ୍ଚ କରାଯାଏ।

ଫର୍ମ-୬: ଭୋଟର ତାଲିକାରେ ନୂଆ ନାମ ସାମିଲ କରିବା ପାଇଁ ଦାବି।

ଫର୍ମ-୭: ଭୋଟର ତାଲିକାରେ ଥିବା ନାମ ବିରୋଧରେ ଆପତ୍ତି ଦାଖଲ କରିବା ପାଇଁ।

ଗଣନା ଓ ଯାଞ୍ଚ ପ୍ରକ୍ରିୟା (Enumeration Process):

– BLO (Booth Level Officer): ବହୁ ସଂଖ୍ୟକ ବୁଥ୍ ସ୍ତରୀୟ ଅଧିକାରୀ ଘରକୁ ଘର ବୁଲି ଭୋଟରଙ୍କ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ ଓ ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତି। ଫର୍ମ-୬ରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ତଥ୍ୟକୁ ୨୦୦୨–୨୦୦୪ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଶେଷ SIRର ଭୋଟର ତାଲିକା ସହ ମିଳାଇ ଯାଞ୍ଚ କରାଯାଏ।

– ERO (Electoral Registration Officer): ନିର୍ବାଚନ ପଞ୍ଜୀକରଣ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାର ତଦାରଖ ଓ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଏ। ସାଧାରଣତଃ ତହସିଲଦାର କିମ୍ବା ଉପଜିଲ୍ଲାପାଳ (Sub-Collector) ପାହ୍ୟାର ଅଧିକାରୀ ଏହି ଦାୟିତ୍ୱରେ ରହିଥାନ୍ତି।

– ଜିଲ୍ଲାପାଳ (District Collector): EROଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତି ବିରୋଧରେ ଅପିଲ୍ କରିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି, ଯାହା ଜିଲ୍ଲାପାଳଙ୍କ ନିକଟରେ ବିଚାର କରାଯାଏ।

– CEO (Chief Electoral Officer): ଜିଲ୍ଲାପାଳଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତି ବିରୋଧରେ ରାଜ୍ୟର ମୁଖ୍ୟ ନିର୍ବାଚନ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ନିକଟରେ ଅପିଲ୍ କରିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି।

ଏହିପରି ଭାବେ ସମଗ୍ର ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଏକ ମେକର୍-ଚେକର୍ (Maker-Checker) ବ୍ୟବସ୍ଥା କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ। ଅର୍ଥାତ୍ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ, ଯାଞ୍ଚ, ଅନୁମୋଦନ ଓ ଅପିଲ୍‌ର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ତରରେ ଏକାଧିକ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତଥ୍ୟର ପୁନଃଯାଞ୍ଚ କରାଯାଏ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ସମସ୍ତ ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ରାଜନୈତିକ ଦଳର ବୁଥ୍ ସ୍ତରୀୟ ଏଜେଣ୍ଟ (Booth Level Agents – BLA) ମଧ୍ୟ ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଉପରେ ନଜର ରଖିଥାନ୍ତି। ଏହାଦ୍ୱାରା SIR ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ସ୍ୱଚ୍ଛତା, ଉତ୍ତରଦାୟିତ୍ୱ ଓ ଏକାଧିକ ସ୍ତରର ଯାଞ୍ଚ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି।

ଉପରୋକ୍ତ ବିଶ୍ଳେଷଣକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଆମେ କହିପାରିବା ଯେ EVM, SIR, CEC, ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ, CJI ଆଦି ସାମ୍ବିଧାନିକ ଓ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଅନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକ ବିରୋଧରେ ଚାଲିଥିବା ଅପପ୍ରଚାର ଓ ଭିତ୍ତିହୀନ ଅଭିଯୋଗ ଗଣତନ୍ତ୍ର ପାଇଁ ଶୁଭଙ୍କର ନୁହେଁ।

କଂଗ୍ରେସ ଓ ଅନ୍ୟ ବିରୋଧୀ ଦଳମାନେ ଯଦି କୌଣସି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଆପତ୍ତି ରଖୁଛନ୍ତି, ତେବେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସଂସଦରେ ଯୁକ୍ତି, ତଥ୍ୟ ଓ ପ୍ରମାଣ ଆଧାରରେ ଆଲୋଚନା କରିବା ଉଚିତ। ରାସ୍ତାଘାଟରେ ଭିଡ଼ ଜମାଇ ବିଶୃଙ୍ଖଳା ସୃଷ୍ଟି କରିବା, ଲୋକଙ୍କ ମନରେ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଅନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରତି ଅବିଶ୍ୱାସ ଜନ୍ମାଇବା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ମର୍ଯ୍ୟାଦାକୁ କ୍ଷୁଣ୍ଣ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଗଣତନ୍ତ୍ର ଦୁର୍ବଳ ହୁଏ ଓ ସାଧାରଣ ଜନତା କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।

ଗ୍ରୀକ୍ ରାଜନୈତିକ ଦାର୍ଶନିକ ଆରିଷ୍ଟଟଲ୍‌ଙ୍କ ମତରେ, ଗଣତନ୍ତ୍ରରେ ଯଦି ନାଗରିକମାନେ ସଚେତନ ଓ ଦାୟିତ୍ୱବାନ ନ ରହନ୍ତି, ତେବେ ଏହା ଅରାଜକତା ଆଡ଼କୁ ଗତି କରିପାରେ ଏବଂ ଶେଷରେ ମାନବ ସମାଜର ଅବକ୍ଷୟ ଘଟିପାରେ।

ତେଣୁ ସମାଜର ସମସ୍ତ ବର୍ଗର ନାଗରିକ, ବିଶେଷକରି ବୁଦ୍ଧିଜୀବୀ, ଶିକ୍ଷାବିତ୍ ଓ ସଚେତନ ନାଗରିକମାନଙ୍କୁ ମୋର ଅନୁରୋଧ—ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ଓ ସାମ୍ବିଧାନିକ ଅନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକର ମର୍ଯ୍ୟାଦା ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଆଗେଇ ଆସନ୍ତୁ। ଅରାଜକତା, ଅପପ୍ରଚାର ଓ ଅବିଶ୍ୱାସ ବିରୋଧରେ ନିଜର ସ୍ୱର ଉତ୍ତୋଳନ କରନ୍ତୁ।

ଗଣତନ୍ତ୍ର କେବଳ ଏକ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ନୁହେଁ; ଏହା ଆମ ସମ୍ବିଧାନ, ଆମ ସ୍ୱାଧୀନତା ଓ ଆମ ସାମୂହିକ ଭବିଷ୍ୟତର ଭିତ୍ତି। ଏହାର ସୁରକ୍ଷା ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କର ନୈତିକ ଦାୟିତ୍ୱ।