ଦାମାସ୍କସ୍, ୧୧/୦୮: ସିରିୟାର ପୂର୍ବତନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ତଥା ପଦଚ୍ୟୁତ ଶାସକ ବସର ଅଲ-ଅସାଦଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ଶୁଣାଇଛନ୍ତି ସିରିୟାର ଏକ ଅଦାଲତ। ଯୁଦ୍ଧ ଅପରାଧ, ମାନବିକତା ବିରୋଧୀ ଅପରାଧ, ହତ୍ୟା, ନିର୍ଯାତନା ଓ ଇଚ୍ଛାଧୀନ ଗିରଫ ଭଳି ଗୁରୁତର ଅଭିଯୋଗରେ ତାଙ୍କୁ ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ କରାଯାଇଛି। ଅସାଦଙ୍କ ସାନ ଭାଇ ମାହେର ଅଲ-ଅସାଦଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ମିଳିଛି। ଉଭୟଙ୍କ ବିରୋଧରେ ରାୟ ସେମାନଙ୍କ ଅନୁପସ୍ଥିତିରେ ଆସିଛି।
ସିରିୟାର ପ୍ରାୟ ୧୪ ବର୍ଷ ଧରି ଚାଲିଥିବା ଗୃହଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ଅସାଦ ଶାସନ ବିରୋଧୀ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଦମନ କରିବା ପାଇଁ ହିଂସା ଓ କଠୋର ଦମନମୂଳକ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଥିବା ଅଭିଯୋଗ ରହିଥିଲା। ଅଦାଲତ ତାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଯୁଦ୍ଧ ଅପରାଧ, ମାନବିକତା ବିରୋଧରେ ଅପରାଧ, ସୁପରିକଳ୍ପିତ ହତ୍ୟା, ନିର୍ଯାତନା, ଇଚ୍ଛାଧୀନ ଗିରଫ ଏବଂ ଶିଶୁଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଅପରାଧ ସମ୍ପର୍କିତ ଅଭିଯୋଗକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇ ରାୟ ଶୁଣାଇଛନ୍ତି।
୨୦୧୧ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଗୃହଯୁଦ୍ଧ
ସିରିୟାରେ ୨୦୧୧ରେ ଅସାଦ ଶାସନ ବିରୋଧରେ ଆନ୍ଦୋଳନ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଏହା ବଡ଼ ଗୃହଯୁଦ୍ଧର ରୂପ ନେଇଥିଲା। ଦୀର୍ଘ ବର୍ଷ ଧରି ଚାଲିଥିବା ଏହି ସଂଘର୍ଷରେ ପ୍ରାୟ ୫ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା। ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଲୋକ ନିଜ ଘର ଛାଡ଼ିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ।
ଏହି ଗୃହଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ଅସାଦ ସରକାର ଉପରେ ବିରୋଧୀ ଓ ସାଧାରଣ ନାଗରିକଙ୍କ ଉପରେ ଗୁରୁତର ଅତ୍ୟାଚାର କରିଥିବା ଅଭିଯୋଗ ଆସିଥିଲା। ବିଭିନ୍ନ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାନବାଧିକାର ସଂସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ଏହି ଅପରାଧ ନେଇ ତଦନ୍ତ କରିଆସିଛନ୍ତି।
୨୦୨୪ରେ ଶାସନର ପତନ
ଦୀର୍ଘ ୨୪ ବର୍ଷ ଧରି ସିରିୟାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଥିବା ବସର ଅଲ-ଅସାଦଙ୍କ ଶାସନ ୨୦୨୪ ଡିସେମ୍ବରରେ ହଠାତ୍ ଶେଷ ହୋଇଥିଲା। ବିଦ୍ରୋହୀ ଗୋଷ୍ଠୀର ଦ୍ରୁତ ଆକ୍ରମଣ ପରେ ଅସାଦ ଦେଶ ଛାଡ଼ି ରୁଷିଆ ପଳାଇଥିଲେ। ପରେ ତାଙ୍କୁ ରୁଷିଆରେ ଆଶ୍ରୟ ମିଳିଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ ସେ ମସ୍କୋରେ ନିର୍ବାସିତ ଜୀବନ ବିତାଉଛନ୍ତି।
ଅସାଦଙ୍କ ସହ ତାଙ୍କ ସାନ ଭାଇ ମାହେର ଅଲ-ଅସାଦ ମଧ୍ୟ ଦେଶ ଛାଡ଼ିଥିଲେ। ମାହେର ଅସାଦ ଶାସନର ଜଣେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ସାମରିକ ଓ ସୁରକ୍ଷା ଅଧିକାରୀ ଭାବେ ପରିଚିତ ଥିଲେ ଏବଂ ଶାସନ ବିରୋଧୀ ଆନ୍ଦୋଳନ ଦମନରେ ତାଙ୍କ ଭୂମିକା ନେଇ ଅଭିଯୋଗ ରହିଛି।
ଅସାଦଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଏହି ରାୟ ସିରିୟାର ନୂଆ ଶାସନ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ରାଜନୈତିକ ଓ ଆଇନଗତ ପଦକ୍ଷେପ ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଛି। ଏହାକୁ ଅସାଦ ଶାସନ ସମୟର ଅପରାଧ ପାଇଁ ‘ଟ୍ରାଞ୍ଜିସନାଲ୍ ଜଷ୍ଟିସ୍’ ବା ପରିବର୍ତ୍ତନକାଳୀନ ନ୍ୟାୟ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ଏକ ଅଂଶ ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଛି।
ତେବେ ଅସାଦ ଏବେ ରୁଷିଆରେ ଥିବାରୁ ଏହି ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡକୁ ବାସ୍ତବରେ କିପରି କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯିବ, ତାକୁ ନେଇ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ ରହିଛି। ରୁଷିଆ ତାଙ୍କୁ ସିରିୟାକୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରିବ କି ନାହିଁ, ସେଥିପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଅନିଶ୍ଚିତତା ରହିଛି।