ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ, ୦୯/୧୦: ୨୦୨୬ ମସିହାର ନୋବେଲ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ଭାରତୀୟ ବଂଶୋଦ୍ଭବ ତଥା ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାର ବିଶିଷ୍ଟ ଆଇନଜ୍ଞ ଓ ମାନବାଧିକାର ପ୍ରବକ୍ତା ନବନେଥେମ୍ “ନବୀ” ପିଲ୍ଲେଙ୍କ ନାମ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି।
ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆଇନ, ମାନବାଧିକାର ଏବଂ ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା କ୍ଷେତ୍ରରେ ତାଙ୍କର ଅତୁଳନୀୟ ଓ ନିରବଚ୍ଛିନ୍ନ ଯୋଗଦାନ ପାଇଁ ନରୱେର ନୋବେଲ କମିଟି ତାଙ୍କୁ ଏହି ସମ୍ମାନଜନକ ପୁରସ୍କାରରେ ସମ୍ମାନିତ କରିଛି।
ନୋବେଲ କମିଟିର ଘୋଷଣା ଅନୁଯାୟୀ, ନବୀ ପିଲ୍ଲେଙ୍କୁ “ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆଇନ ଓ ଶାନ୍ତିର ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ପ୍ରସାର ପାଇଁ ଅକ୍ଲାନ୍ତ ଉଦ୍ୟମ” ପାଇଁ ଏହି ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି। ବର୍ତ୍ତମାନର ବିଶ୍ୱ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଯେତେବେଳେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଷ୍ଟ୍ରଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ରାଜନୀତି ଓ ଯୁଦ୍ଧର ଆଶଙ୍କା ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି, ସେତେବେଳେ ଆଇନର ଶାସନ ଓ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆଇନଗତ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଢାଞ୍ଚାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବାରେ ତାଙ୍କର ସ୍ୱାଧୀନ ଓ ନିରପେକ୍ଷ ଭୂମିକାକୁ ନୋବେଲ କମିଟି ଉଚ୍ଚ ପ୍ରଶଂସା କରିଛି।
ନବୀ ପିଲ୍ଲେ ୧୯୪୧ ମସିହାରେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାର ଡରବାନ୍ରେ ଏକ ଭାରତୀୟ ତାମିଲ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ଆପାର୍ଥାଇଡ୍ (ବର୍ଣ୍ଣବୈଷମ୍ୟ) ଶାସନ କାଳରେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାର ହାଇକୋର୍ଟରେ ପ୍ରଥମ କୃଷ୍ଣକାୟ ମହିଳା ବିଚାରପତି ଭାବେ ସେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ସହ ଦଳିତ ଓ ଶୋଷିତ ବର୍ଗଙ୍କ ଆଇନଗତ ଅଧିକାର ପାଇଁ ସଂଗ୍ରାମ କରିଥିଲେ।
ସେ ଜାତିସଂଘର ମାନବାଧିକାର ହାଇକମିଶନର ଭାବେ (୨୦୦୮-୨୦୧୪) କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। ରୱାଣ୍ଡା ଗଣସଂହାର ପାଇଁ ଗଠିତ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆପରାଧିକ ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ୍ (ଆଇସିଟିଆର) ର ବିଚାରପତି ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଅପରାଧ ଅଦାଲତ (ଆଇସିସି) ର ବିଚାରପତି ଭାବେ ସେ ଦାୟିତ୍ୱ ତୁଲାଇଛନ୍ତି। ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ନ୍ୟାୟାଳୟ (ଆଇସିଜେ) ରେ ମଧ୍ୟ ସେ ଅନେକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମାମଲାର ବିଚାର ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି।
୨୦୨୬ ମସିହାରେ ଅନ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ବିଭାଗରେ ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିବା ବିଜେତାମାନେ ହେଲେ କାର୍ଲ ଡେସେରୋଥ, ପିଟର ହେଗେମ୍ୟାନ୍ ଏବଂ ଜର୍ଜ ନାଗେଲଙ୍କୁ ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନରେ ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର ମିଳିଛି। ‘ଅପ୍ଟୋଜେନେଟିକ୍ସ’ ଏବଂ ଆଲୋକ-ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଆୟନ୍ ଚ୍ୟାନେଲ୍ ଗୁଡ଼ିକର ଆବିଷ୍କାର ପାଇଁ, ଯାହା ମସ୍ତିଷ୍କର ସ୍ନାୟୁ କୋଷଗୁଡ଼ିକୁ ବୁଝିବାରେ ଏକ ନୂତନ ଯୁଗର ଆରମ୍ଭ କରିଛି।
ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନରେ ଫ୍ରାନ୍ସିସ୍ ହାଲଜେନଙ୍କୁ ନୋବେଲ ମିଳିଛି। ‘ଆଇସକ୍ୟୁବ୍ ନ୍ୟୁଟ୍ରିନୋ ଅବଜରଭେଟରୀ’ରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅବଦାନ ଏବଂ ଉଚ୍ଚ-ଶକ୍ତିସମ୍ପନ୍ନ କସମିକ୍ ନ୍ୟୁଟ୍ରିନୋ ଆବିଷ୍କାର ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଏହି ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି।
ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନରେ ହେନରୀ ବି. କାଗାନ୍ ଏବଂ କେନ୍ସୋ ସୋଆଇଙ୍କୁ ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର ମିଳିଛି। ଅସମମିତିକ ଜୈବିକ ସଂଶ୍ଳେଷଣରେ ‘ନନ୍-ଲିନିଅର୍ ଇଫେକ୍ଟ’ ଏବଂ ଆସୋକାଟାଲିସିସ୍ ଆବିଷ୍କାର ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଏହି ସମ୍ମାନ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି।
କାନାଡ଼ାର ପ୍ରସିଦ୍ଧ କବି, ପ୍ରବନ୍ଧକ ଓ ଅନୁବାଦକ ଆନ୍ କାର୍ସନଙ୍କୁ ସାହିତ୍ୟରେ ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି। ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ପରମ୍ପରା ସହ ଆଧୁନିକତାକୁ ଯୋଡ଼ି ସାହିତ୍ୟରେ ନୂତନ ଏବଂ ସୃଜନଶୀଳ ଶୈଳୀର ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର ମିଳିଛି।