ଗଣତନ୍ତ୍ରର ମୂଳ ସ୍ତମ୍ଭ – ମତଦାତାଙ୍କୁ ସଶକ୍ତ କରିବାର ଦିନ

ଅଧିକ ଜାଣିବା ପାଇଁ ପଢନ୍ତୁ ‘ଦର୍ଶନ ଆଇନାରେ ଇତିହାସର ପୃଷ୍ଠା’

ଆଜିର ତାରିଖ ୨୫ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୬

* ଜାତୀୟ ମତଦାତା ଦିବସ:- ନିର୍ବାଚନ କମିଶନର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଦିବସ ଅର୍ଥାତ୍ ଜାନୁଆରୀ ୨୫ ତାରିଖକୁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଜାତୀୟ ମତଦାତା ଦିବସ (National Voters’ Day) ଭାବେ ପାଳନ କରାଯାଏ। ଏହି ଦିନ ଭାରତର ନିର୍ବାଚନ କମିଶନ (Election Commission of India)ର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଦିବସକୁ ଚିହ୍ନିତ କରେ।

୧୯୫୦ ମସିହା ଜାନୁଆରୀ ୨୫ ତାରିଖରେ ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର ଧାରା ୩୨୪ ଅନୁଯାୟୀ ଏକ ସ୍ୱାଧୀନ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା। ପରଦିନ ଅର୍ଥାତ୍ ଜାନୁଆରୀ ୨୬ ତାରିଖରେ ଭାରତ ଏକ ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷ ଗଣତନ୍ତ୍ର ଭାବେ ଘୋଷିତ ହୋଇଥିଲା।

ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ୨୧ ବର୍ଷରୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ବୟସ୍କ ପ୍ରତ୍ୟେକ ନାଗରିକ (ପୁରୁଷ ଓ ମହିଳା ଉଭୟଙ୍କୁ) ମତଦାନ ଅଧିକାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ୧୯୮୮ ମସିହାରେ ୬୧ତମ ସମ୍ବିଧାନ ସଂଶୋଧନ ମାଧ୍ୟମରେ ମତଦାନର ସର୍ବନିମ୍ନ ବୟସସୀମା ୨୧ରୁ ହ୍ରାସ କରି ୧୮ ବର୍ଷ କରାଯାଇଥିଲା।

ଜାତୀୟ ମତଦାତା ଦିବସକୁ ୨୦୧୧ ମସିହାରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ପାଳନ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ଦିନଟି ପ୍ରତ୍ୟେକ ବର୍ଷ ଭୋଟରମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ କରାଯାଏ। ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ସାଧାରଣ ନାଗରିକଙ୍କ ବିଶେଷତଃ ଯୁବବର୍ଗର ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ସକ୍ରିୟ ଅଂଶଗ୍ରହଣକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିବା, ମତଦାନ ସମ୍ପର୍କରେ ସଚେତନତା ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଏବଂ ସମସ୍ତ ଯୋଗ୍ୟ ଭୋଟରଙ୍କୁ ଭୋଟର ତାଲିକାରେ ନାମ ଯୋଡ଼ିବାକୁ ପ୍ରେରିତ କରିବା।

 

ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଜନ୍ମ ଦିବସ:-

୧. ମାଇକେଲ ମଧୁସୂଦନ ଦତ୍ତ (୨୫ ଜାନୁଆରୀ ୧୮୨୪ – ୨୯ ଜୁନ୍ ୧୮୭୩), ଜଣେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବଙ୍ଗାଳୀ କବି, ସାହିତ୍ୟିକ ଏବଂ ନାଟ୍ୟକାର ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ହିନ୍ଦୁ ନାମ ମଧୁସୂଦନ ଦତ୍ତ ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ଧର୍ମ ଗ୍ରହଣ କରି ଜଣେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ଝିଅଙ୍କୁ ବିବାହ କରିବା ପରେ ତାଙ୍କର ନାମ ‘ମାଇକେଲ ମଧୁସୂଦନ ଦତ୍ତ’ ହୋଇଗଲା।

୨. ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଅବସ୍ଥି (୨୫ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୩୦ – ୩୦ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୦୯), ଜଣେ ଭାରତୀୟ ସାହିତ୍ୟିକ ଏବଂ ସାମ୍ବାଦିକ। ସେ ‘କାଦମ୍ବିନୀ ପତ୍ରିକା’ର ସମ୍ପାଦକ ଥିଲେ । ସାମ୍ବାଦିକ ଭାବରେ ସେ ଅନେକ ମାନଦଣ୍ଡ ସ୍ଥାପନ କରିବା ସହିତ, ତାଙ୍କର ସାହିତ୍ୟ ସୃଷ୍ଟିରେ ମଧ୍ୟ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ସଫଳତା ହାସଲ କରିଥିଲେ। ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଅବସ୍ଥି ‘ନବ ଭାରତ’, ‘ସାରିକା’, ‘ନନ୍ଦନ’ ଏବଂ ‘ସାପ୍ତାହିକ ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ’ର ସମ୍ପାଦକ ମଧ୍ୟ ରହିସାରିଛନ୍ତି। ସେ ଅନେକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଉପନ୍ୟାସ, କାହାଣୀ ଏବଂ କବିତା ରଚନା କରିଥିଲେ। ସେ ‘ଭାରତର ଲେଖକ ଗିଲ୍ଡ’ର ସଭାପତି ମଧ୍ୟ ଥିଲେ। ଦିଲ୍ଲୀ ସରକାରଙ୍କ ହିନ୍ଦୀ ଏକାଡେମୀ ତାଙ୍କୁ ୧୯୯୭-୧୯୯୮ ମସିହାରେ ଏକ ସାହିତ୍ୟ କୃତିରେ ସମ୍ମାନିତ କରିଥିଲା। ‘କାଦମ୍ବିନୀ’ର ‘ କଳଚିନ୍ତନ’ ସ୍ତମ୍ଭ ମାଧ୍ୟମରେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଅବସ୍ଥି ନିଜର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପାଠକ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ ।

 

ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ତିରୋଧାନ ଦିବସ:-

୧. ନଳିନୀ ରଞ୍ଜନ ସରକାର (୧୮୮୨ – ୨୫ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୫୩), ଜଣେ ଭାରତୀୟ ବ୍ୟବସାୟୀ, ଶିଳ୍ପପତି, ଅର୍ଥନୀତିଜ୍ଞ ଏବଂ ଜନନେତା ଥିଲେ। ସେ ୧୯୪୯ ମସିହାରେ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ମଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ।

୨. ଅନନ୍ତ ସିଂହ (୧ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୦୩ – ୨୫ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୬୯), ଭାରତର ଜଣେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବିପ୍ଳବୀ ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ସାଥୀ ବିପ୍ଳବୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ ବୋମା ଏବଂ ବନ୍ଧୁକ ଗୁଳି ତିଆରି କରିବାରେ ଦକ୍ଷ ଥିଲେ। ‘ଚିଟାଗଙ୍ଗ ଘଟଣା’ ଫଳରେ ଅନନ୍ତ ସିଂହଙ୍କ ଅନେକ ସହଯୋଗୀଙ୍କୁ ପୋଲିସ ଗିରଫ କରିଥିଲା । ଏହି ଘଟଣା ବିଷୟରେ ଜାଣିବା ପରେ ସେ ନିଜେ ପୋଲିସ ସମ୍ମୁଖରେ ହାଜର ହୋଇଥିଲେ। ଆଜୀବନ କାରାଦଣ୍ଡରେ ତାଙ୍କୁ ୧୯୩୨ ମସିହାରେ ଆଣ୍ଡାମାନ ଜେଲକୁ ପଠାଯାଇଥିଲା, ଯେଉଁଠାରୁ ସେ ୧୯୪୬ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ। ୨୫ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୬୯ ମସିହାରେ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା।

 

ନଜର ପକାନ୍ତୁ ଆଜିର‌ ଦିନରେ ଘଟିଥିବା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଘଟଣାକ୍ରମ ଉପରେ:-

୧୫୫୪ – ବ୍ରାଜିଲର ସୋ ପାଉଲୋ ସହର ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା।

୧୫୬୫ – ତେଲିକୋଟା ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟନଗର ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଧ୍ୱଂସ ପାଇଲା।

୧୫୭୯ – ଡଚ୍ ଗଣରାଜ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା।

୧୭୫୫ – ମସ୍କୋ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା।

୧୮୩୯ – ଚିଲିରେ ହୋଇଥିବା ଭୂମିକମ୍ପରେ ୧୦,୦୦୦ ରୁ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା।

୧୮୮୦ – ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସମାଜ ସଂସ୍କାରକ କେଶବ ଚନ୍ଦ୍ର ସେନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭାରତୀୟ ବ୍ରହ୍ମ ସମାଜ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା।

୧୮୮୧ – ଆଲେକଜାଣ୍ଡାର ଗ୍ରାହାମ ବେଲ୍ ଏବଂ ଥମାସ ଆଲଭା ଏଡିସନ୍ ଓରିଏଣ୍ଟାଲ ଟେଲିଫୋନ୍ କମ୍ପାନୀ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ।

୧୯୦୪ – ପେନସିଲଭାନିଆର ଚେସୱିକ୍‌ରେ ଏକ କୋଇଲା ଖଣି ବିସ୍ଫୋରଣରେ ୧୭୯ ଜଣଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା।

୧୯୨୪ – ପ୍ରଥମ ଶୀତକାଳୀନ ଅଲିମ୍ପିକ୍ ଖେଳ ଫ୍ରାନ୍ସର ଚାମୋନିକ୍ସରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା।

୧୯୫୫ – ପାନାମା ଏବଂ ଆମେରିକା କେନାଲ ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଥିଲେ।

୧୯୫୯ – ବ୍ରିଟେନ ପୂର୍ବ ଜର୍ମାନୀ ସହିତ ଏକ ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷର କଲା।

୧୯୭୧ – ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗ ରାଜ୍ୟ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା।

୧୯୭୫ – ଶେଖ ମୁଜିବୁର ରହମାନ ବାଂଲାଦେଶର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ହୋଇଥିଲେ।

୧୯୮୦ – ତିନି ବର୍ଷର ବ୍ୟବଧାନ ପରେ, ପଦ୍ମ ବିଭୂଷଣ ଏବଂ ଭାରତ ରତ୍ନ ଭଳି ନାଗରିକ ସମ୍ମାନ ପୁନର୍ବାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା।

୧୯୮୦ – ମଦର ଟେରେସାଙ୍କୁ ଭାରତ ରତ୍ନ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା।

୧୯୮୩ – ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ବିନୋବା ଭାବେଙ୍କୁ ମରଣୋତ୍ତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନାଗରିକ ପୁରସ୍କାର ଭାରତ ରତ୍ନ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା।

୧୯୯୪ – ତୁର୍କୀର ପ୍ରଥମ ଦୂରସଂଚାର ଉପଗ୍ରହ ‘ତୁର୍କସାଟ୍ I’ ଆଟଲାଣ୍ଟିକ ମହାସାଗରରେ ପଡ଼ିଥିଲା।

୧୯୯୯ – ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକାର କଲମ୍ବିଆରେ ୧୯୯୯ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଭୂମିକମ୍ପରେ ପ୍ରାୟ ୩୦୦ ଲୋକଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ୧୦୦୦ ଜଣ ଆହତ ହୋଇଥିଲେ।

୨୦୦୨ – ଅର୍ଜୁନ ସିଂହ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାର ପ୍ରଥମ ‘ଏୟାର ମାର୍ଶାଲ’ ହୋଇଥିଲେ।

୨୦୦୩ – ଚୀନର ଗଣତନ୍ତ୍ର ସମର୍ଥକ ନେତା ଫାଙ୍ଗ ଜୁଙ୍କୁ ନିର୍ବାସିତ କରାଯାଇଥିଲା।

୨୦୦୪ – ମହାକାଶଯାନ ଅପ୍ରଚ୍ୟୁନିଟି ମଙ୍ଗଳ ଗ୍ରହରେ ସଫଳତାର ସହ ଅବତରଣ କଲା।

୨୦୦୫ – ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ସତାରାରେ ଏକ ଦେବୀଙ୍କ ମନ୍ଦିରରେ ଦଳାଚକଟା ହେବାରୁ ୩୦୦ ରୁ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା।