ପି.ସି. ମହାଲାନୋବିସଙ୍କ ଜୟନ୍ତୀ ଉପଲକ୍ଷେ ଆଜି ଜାତୀୟ ପରିସଂଖ୍ୟାନ ଦିବସ

ଆଜିର ତାରିଖ ୨୯ ଜୁନ ୨୦୨୬

ଜାତୀୟ ପରିସଂଖ୍ୟାନ ଦିବସ:- ଭାରତରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଜୁନ୍ ୨୯ ତାରିଖକୁ ଜାତୀୟ ପରିସଂଖ୍ୟାନ ଦିବସ (National Statistics Day) ଭାବରେ ପାଳନ କରାଯାଏ। ପରିସଂଖ୍ୟାନ ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ଯୋଜନା କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିଶିଷ୍ଟ ପରିସଂଖ୍ୟାନବିତ୍ ପ୍ରଫେସର ପ୍ରଶାନ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ର ମହଲାନୋବିସଙ୍କ ଅସାଧାରଣ ଅବଦାନକୁ ସମ୍ମାନ ଜଣାଇବା ପାଇଁ ତାଙ୍କ ଜନ୍ମଜୟନ୍ତୀକୁ ଏହି ଦିବସ ରୂପେ ଉତ୍ସର୍ଗ କରାଯାଇଛି।

ଭାରତ ସରକାର ପ୍ରଥମ କରି ୨୦୦୭ ମସିହାରୁ ଏହି ଦିବସ ପାଳନ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ଏ ସଂକ୍ରାନ୍ତରେ ୫ ଜୁନ୍ ୨୦୦୭ରେ ଇଣ୍ଡିଆନ ଗେଜେଟ୍‌ରେ ଏକ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା।

ପ୍ରଫେସର ପି. ସି. ମହଲାନୋବିସଙ୍କୁ “ଭାରତୀୟ ପରିସଂଖ୍ୟାନର ଜନକ” କୁହାଯାଏ। ସେ ୨୯ ଜୁନ୍ ୧୮୮୩ରେ କୋଲକାତାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ୧୯୫୦ ମସିହାରେ ଭାରତୀୟ ପରିସଂଖ୍ୟାନ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ (ISI) ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ। ସେ ସ୍ଵାଧୀନ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ଯୋଜନା ଆୟୋଗର ସଦସ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।

ଏହି ଦିବସର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି, ସାମାଜିକ-ଅର୍ଥନୈତିକ ଯୋଜନା, ସରକାରୀ ନୀତି ପ୍ରଣୟନ ଏବଂ ଦେଶର ବିକାଶ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ପରିସଂଖ୍ୟାନ ବା ତଥ୍ୟର (Data) ଗୁରୁତ୍ୱ ବିଷୟରେ ଜନସାଧାରଣ, ବିଶେଷ କରି ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସଚେତନତା ପ୍ରସାର କରିବା ଏହାର ମୂଳ ଲକ୍ଷ୍ୟ।

ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଜନ୍ମ ଦିବସ:-

୧. ପ୍ରଶାନ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ର ମହଲାନୋବିସ୍ (ଜନ୍ମ- ୧୮୯୩) ଭାରତର ଜଣେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପରିସଂଖ୍ୟାନ ବିଜ୍ଞାନୀ ଏବଂ ବିଜ୍ଞାନୀ। ସେ ମହଲାନୋବିସ୍ ଦୂରତ୍ୱ (Mahalanobis Distance) ର ଉଦ୍ଭାବକ ଏବଂ ଭାରତୀୟ ପରିସଂଖ୍ୟାନ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ (Indian Statistical Institute – ISI) ର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା। ଭାରତର ଦ୍ୱିତୀୟ ପଞ୍ଚବାର୍ଷିକ ଯୋଜନାରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଦେଶର ଔଦ୍ୟୋଗିକୀକରଣ ନୀତିରେ ସହାୟକ ହୋଇଥିଲେ। ସେ ପଦ୍ମ ବିଭୂଷଣ ସମ୍ମାନରେ ସମ୍ମାନିତ। ଭାରତୀୟ ପରିସଂଖ୍ୟାନ ବିଜ୍ଞାନର ପିତା ଭାବରେ ପରିଚିତ।

୨. ହରିଶ୍ କଲ୍ୟାଣ୍ (ଜନ୍ମ- ୧୯୯୦) ଜଣେ ଲୋକପ୍ରିୟ ତାମିଲ ଏବଂ ତେଲୁଗୁ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଅଭିନେତା। ରିଆଲିଟି ଶୋ’ ଏବଂ ଫିଲ୍ମରେ କାମ କରି ଖ୍ୟାତି ଲାଭ କରିଛନ୍ତି।

ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ତିରୋଧାନ ଦିବସ:-

୧. ମାଇକେଲ୍ ମଧୁସୂଦନ ଦତ୍ତ (ମୃତ୍ୟୁ– ୧୮୭୩) ଆଧୁନିକ ବଙ୍ଗଳା ସାହିତ୍ୟର ପ୍ରଥମ ମହାନ କବି ଓ ନାଟ୍ୟକାର। ସେ ଇଂରାଜୀରୁ ବଙ୍ଗଳା ସାହିତ୍ୟକୁ ଆଧୁନିକ ରୂପ ଦେବାରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ପ୍ରସିଦ୍ଧ କାବ୍ୟ “ମେଘନାଦ ବଧ କାବ୍ୟ” ଏବଂ ଅନେକ ନାଟକ (ଯେପରି ଶର୍ମିଷ୍ଠା) ବଙ୍ଗଳା ସାହିତ୍ୟର ମାଇଲଖୁଣ୍ଟ ଅଟେ। ସେ ପ୍ରଥମେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିୟ ଧର୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ପରେ ବଙ୍ଗଳା ସାହିତ୍ୟରେ ବିପ୍ଳବ ଆଣିଥିଲେ।

୨. ଦାମୋଦର ଧର୍ମାନନ୍ଦ କୋସାମ୍ବୀ (ମୃତ୍ୟୁ- ୧୯୬୬) ଜଣେ ବହୁମୁଖୀ ବିଦ୍ୱାନ — ଗଣିତଜ୍ଞ, ପରିସଂଖ୍ୟାନବିଦ୍, ଇତିହାସକାର, ଭାଷାବିଦ୍ ଓ ମାର୍କ୍ସବାଦୀ ଚିନ୍ତାବିଦ୍। ସେ ହାର୍ଭାର୍ଡ୍ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଗଣିତରେ ସ୍ନାତକ ହୋଇଥିଲେ।ଭାରତୀୟ ଇତିହାସ ଓ ପ୍ରାଚୀନ୍ ସମାଜର ବିଶ୍ଳେଷଣ ପାଇଁ ପରିଚିତ। ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ଗଣିତ ଓ ଇତିହାସର ମିଶ୍ରଣ ପାଇଁ ଅନନ୍ୟ ଅଟେ।

୩. କେ.ଡି. ସେଠନା (ମୃତ୍ୟୁ- ୨୦୧୧) ଜଣେ ପାର୍ସି କବି, ଲେଖକ, ଦାର୍ଶନିକ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ସମାଲୋଚକ। ଶ୍ରୀ ଅରବିନ୍ଦ ଆଶ୍ରମର ପୂର୍ବତମ ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ। ଶ୍ରୀ ଅରବିନ୍ଦଙ୍କ ରଚନା (ବିଶେଷକରି Savitri) ଉପରେ ଗଭୀର ଅଧ୍ୟୟନ ଓ ଟିପ୍ପଣୀ ପାଇଁ ପରିଚିତ। ସେ ଅନେକ ପୁସ୍ତକ ଲେଖିଥିଲେ।

ନଜର ପକାନ୍ତୁ ଆଜିର‌ ଦିନରେ ଘଟିଥିବା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଘଟଣାକ୍ରମ ଉପରେ:-

୧୭୫୭: ପ୍ଲାସି ଯୁଦ୍ଧ ପରେ ମୀର ଜାଫର ବଙ୍ଗଳା, ବିହାର ଏବଂ ଓଡ଼ିଶାର ନବାବ ଭାବରେ ସିଂହାସନ ଗ୍ରହଣ କଲେ।

୧୯୯୭: ଗ୍ରାଣ୍ଡମାଷ୍ଟର ବିଶ୍ୱନାଥନ ଆନନ୍ଦ ଫ୍ରାଙ୍କଫର୍ଟରେ କ୍ଲାସିକ୍ ରାପିଡ୍ ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟ ଜିତିଥିଲେ।

୨୦୨୪: ଭାରତୀୟ ପୁରୁଷ କ୍ରିକେଟ୍ ଦଳ ବାରବାଡୋସର ବ୍ରିଜଟାଉନରେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାକୁ ୭ ରନରେ ପରାସ୍ତ କରି ICC ପୁରୁଷ T20 ବିଶ୍ୱକପ୍ ଜିତିଥିଲା।

୧୯୭୬: ସେଚେଲ୍ସ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରଠାରୁ ସ୍ୱାଧୀନତା ଲାଭ କରିଥିଲା।

୨୦୦୭: ଆପଲ୍ ଇନକର୍ପୋରେଟେଡ୍ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଏହାର ପ୍ରଥମ ଆଇଫୋନ୍ ଲଞ୍ଚ କରିଥିଲା।