ଆଇବିସିରୁ ଡିଜିଟାଲ୍ ଯୁଗ, ଜାଣନ୍ତୁ ଭାରତରେ କିପରି ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ପ୍ରଥମ ରେଡିଓ ପ୍ରସାରଣ
ପଢନ୍ତୁ ‘ଦର୍ଶନ ଆଇନାରେ ଇତିହାସର ପୃଷ୍ଠା’
ଆଜିର ତାରିଖ ୨୩ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୬
ଜାତୀୟ ପ୍ରସାରଣ ଦିବସ:- ଭାରତରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଜୁଲାଇ ୨୩ ତାରିଖକୁ ଜାତୀୟ ପ୍ରସାରଣ ଦିବସ ଭାବେ ପାଳନ କରାଯାଏ। ଏହି ଦିନ ଦେଶରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ରେଡିଓ ପ୍ରସାରଣ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ୧୯୨୭ ମସିହା ଜୁଲାଇ ୨୩ ତାରିଖରେ ‘ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ବ୍ରୋଡ୍କାଷ୍ଟିଂ କମ୍ପାନୀ’ (IBC) ଅଧୀନରେ ବମ୍ବେ (ବର୍ତ୍ତମାନର ମୁମ୍ବାଇ) ଷ୍ଟେସନରୁ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଦେଶରେ ରେଡିଓ ପ୍ରସାରଣ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ଐତିହାସିକ ଦିନକୁ ମନେ ପକାଇବା ଏବଂ ନାଗରିକଙ୍କ ଜୀବନରେ ରେଡିଓର ପ୍ରଭାବ ତଥା ଗୁରୁତ୍ୱକୁ ପ୍ରଚାର କରିବା ପାଇଁ ଏହି ଦିନଟି ପାଳନ କରାଯାଏ। ପରେ, ୧୯୩୦ ମସିହାରେ ସରକାର ଏହାକୁ ନିଜ ହାତକୁ ନେଇ ‘ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଷ୍ଟେଟ୍ ବ୍ରୋଡ୍କାଷ୍ଟିଂ ସର୍ଭିସ୍’ (ISBS) ନାମରେ ନାମିତ କରିଥିଲେ ଏବଂ ୧୯୩୬ରେ ଏହା ‘ଅଲ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ରେଡିଓ’ (AIR) ରୂପେ ପରିଚିତ ହେଲା। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ୧୯୫୬ରେ ଏହାକୁ ‘ଆକାଶବାଣୀ’ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିଲା।
ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଜନ୍ମ ଦିବସ:-
୧. ବାଲ ଗଙ୍ଗାଧର ତିଲକ (ଜନ୍ମ- ୧୮୫୬) ଲୋକମାନ୍ୟ ତିଲକ ନାମରେ ପରିଚିତ। ସେ ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ନେତା, ଦାର୍ଶନିକ, ଗଣିତଜ୍ଞ ଏବଂ ଲେଖକ ଥିଲେ। “ସ୍ୱରାଜ ହେଉଛି ମୋର ଜନ୍ମସିଦ୍ଧ ଅଧିକାର” କହି ଲୋକଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିଥିଲେ। ଗୀତା ରହସ୍ୟ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପୁସ୍ତକ ଲେଖିଥିଲେ।
୨. ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ଆଜାଦ (ଜନ୍ମ- ୧୯୦୬)ପଣ୍ଡିତ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ଆଜାଦ ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମର ଏକ ଅମର ବିପ୍ଳବୀ। ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ ରିପବ୍ଲିକାନ ଆସୋସିଏସନ୍ ସହିତ ଯୋଡ଼ି ହୋଇ କାକୋରି କାଣ୍ଡ ଆଦିରେ ଭାଗ ନେଇଥିଲେ। ବ୍ରିଟିଶ ପୋଲିସ୍ ତାଙ୍କୁ ଧରି ପାରି ନଥିଲା; ଶେଷରେ ଅଲ୍ଲାହାବାଦର ଆଲ୍ଫ୍ରେଡ୍ ପାର୍କରେ ଆତ୍ମବଳିଦାନ ଦେଇଥିଲେ। “ଆଜାଦ” ନାମ ସାର୍ଥକ କରି ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇଁ ଜୀବନ ଦେଇଥିଲେ।
୩. ତାରାଶଙ୍କର ବନ୍ଦ୍ୟୋପାଧ୍ୟାୟ (ଜନ୍ମ- ୧୮୯୮) ଜ୍ଞାନପୀଠ ପୁରସ୍କାରପ୍ରାପ୍ତ ଜଣେ ବିଖ୍ୟାତ ବଙ୍ଗଳା ଔପନ୍ୟାସିକ। ଗ୍ରାମୀଣ ବଙ୍ଗଳାର ଜୀବନ, ସମାଜ ଏବଂ ମାନବିକତାକୁ ତାଙ୍କ ଉପନ୍ୟାସରେ ଚିତ୍ରିତ କରିଥିଲେ। ପ୍ରାୟ ୬୫ଟି ଉପନ୍ୟାସ, ୫୩ଟି ଗଳ୍ପ ସଂଗ୍ରହ ଆଦି ଲେଖିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ରଚନା ଭାରତୀୟ ସାହିତ୍ୟରେ ଅମୂଲ୍ୟ ଅବଦାନ।
ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ତିରୋଧାନ ଦିବସ:-
୧. କ୍ୟାପଟେନ୍ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସେହଗଲ (ମୃତ୍ୟୁ–୨୦୧୨) ଜଣେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ଓ ଆଜାଦ୍ ହିନ୍ଦ୍ ଫୌଜର ଅଧିକାରିଣୀ। ସେ ଜେନେଭାରେ ଡାକ୍ତରୀ ପଢ଼ିଥିଲେ। ଝୋଟି ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ନେତାଜୀ ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ବୋଷଙ୍କ ସହ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ। ମହିଳା ସଶକ୍ତିକରଣ ଓ ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନରେ ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ଅତୁଲନୀୟ।
୨. ସୟଦ୍ ହାଇଦର ରଜା (ମୃତ୍ୟୁ–୨୦୧୬) ଭାରତୀୟ ଆଧୁନିକ ଚିତ୍ରକର (ପେଣ୍ଟର)। ତାଙ୍କ ଚିତ୍ରରେ ଭାରତୀୟ ପୁରାଣ, କସ୍ମୋଲୋଜି ଓ ରଙ୍ଗର ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ପରିଚିତ। ସେ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ, ପଦ୍ମଭୂଷଣ ଆଦି ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଏକ ଚିତ୍ର ୧୬ କୋଟି ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକରେ ବିକ୍ରି ହୋଇଥିଲା।
୩. ଲକ୍ଷ୍ମଣ ପ୍ରସାଦ ଦୁବେ (ମୃତ୍ୟୁ–୧୯୯୩) ଛତିଶଗଡ଼ର ଜଣେ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ। ଜିଲ୍ଲା କଂଗ୍ରେସର ସକ୍ରିୟ ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ ଓ ଦେଶର ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। ୧୯୯୩ ଜୁଲାଇ ୨୩ରେ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା।
ନଜର ପକାନ୍ତୁ ଆଜିର ଦିନରେ ଘଟିଥିବା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଘଟଣାକ୍ରମ ଉପରେ:-
୧୫୫୫: ମୋଗଲ ସମ୍ରାଟ ହୁମାୟୁନ୍ ସିକନ୍ଦର ସୁରୀଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରି ଦିଲ୍ଲୀ ପୁନର୍ବାର ଦଖଲ କଲେ, ଉତ୍ତର ଭାରତରେ ମୋଗଲ ଶାସନ ପୁନଃସ୍ଥାପନ କଲେ।
୧୯୨୭: ଭାରତୀୟ ପ୍ରସାରଣ କମ୍ପାନୀ (IBC) ବମ୍ବେ ଷ୍ଟେସନରୁ ନିୟମିତ ରେଡିଓ ପ୍ରସାରଣ ଆରମ୍ଭ କଲା, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ଏବେ ଭାରତରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଜାତୀୟ ପ୍ରସାରଣ ଦିବସ ଭାବରେ ପାଳନ କରାଯାଏ।
୧୯୭୭: ଭାରତରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଚେନ୍ନାଇରେ ଏଫଏମ ପ୍ରସାରଣ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା।
୧୯୫୨: ଜେନେରାଲ ମହମ୍ମଦ ନାଗୁଇବ ଏବଂ ଗମାଲ ଅବଦେଲ ନାସେରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ମୁକ୍ତ ଅଧିକାରୀ ଆନ୍ଦୋଳନ ରାଜା ଫାରୁକଙ୍କୁ କ୍ଷମତାଚ୍ୟୁତ କରିବା ସହିତ ମିଶର ବିପ୍ଳବ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା।
୧୯୯୫: ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ସର୍ବାଧିକ ପରିଲକ୍ଷିତ ଧୂମକେତୁ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ହେଲ୍-ବପ୍ ଧୂମକେତୁ, ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଜ୍ଞାନୀ ଆଲାନ୍ ହେଲ୍ ଏବଂ ଥମାସ ବୋପ୍ ଦ୍ୱାରା ଆବିଷ୍କାର କରାଯାଇଥିଲା।